دانشگاه آزاد اسلامي واحدکرمانشاه

دانشكده ي تحصيلات تكميلي

گروه تکنولوژی آموزشی

عنوان :

بررسی راههای بکارگیری از بازی های آموزشی بر رشد

هوش هیجانی فراگیران

استاد راهنما :

دکتر فرامرز ملکیان [1]

تهیه کننده :

قباد محمدی[2] *

زمستان 91



[1] - عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه

*۲- دانشجوی كارشناس ارشد تکنولوژی آموزشي دانشگاه آزاد اسلامي واحد كرمانشاه sarpol1364@yahoo.com

چکیده:

تغییرات مستمر فناوری اطلاعات و ارتباطات از یک طرف از طرف دیگر با پیشرفت روشهای نوین تدریس و تحولات روزمره ما انسانها را بیشتر از هر زمانی به آموزش بیشتر مادام العمر، داشتن خلاقیت، تفکر برتر و هوش هیجانی جهت تامین نیازهای شخصی و اجتماعی، محتاج نموده است. با توجه به اکتسابی بودن هوش هیجانی می توان با کشف روشهای توسعه و پرورش هوش هیجانی از جمله استفاده از بازی های آموزشی، زمینه ساز پیشرفت دانش آموزان در عرصه های مختلف بود. در این تحقیق مسئله اساسی بررسی راههای بکارگیری از بازی های آموزشی بر رشد هوش هیجانی فراگیران می باشد که روش جمع آوری داده ها، توصیفی تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه ای بوده ونتایج این بررسی بیانگر آن است که اگر خواهان رشد هوش هیجانی هستیم باید بازی های آموزشی را بصورت گروهی، تعاملی ، رقابتی و ایجاد حل مسئله بکار بگیریم.

واژگان کلیدی: بازی آموزشی، هوش هیجانی، یادگیری

۱- مقدمه

یکی از نیازهای ضروری بشر که می تواند ضامن کامیابی او در امور شخصی واجتماعی باشد، هوش هیجانی است. نتایج بسیاری از تحقیقات تأییدی است بر اهمیت هوش هیجانی در محیط های کلاس درس، بهبود عملکرد، فعالیتهای گروهی، و مسائل ذهنی.

هوش هیجانی به عنوان یک مبحث علمی در روانشناسی نزدیک به دو دهه است که در جهان، و اندکی دیرتر، در ایران مطرح است و اهمیت آن با بروز تحولات اجتماعی مربوط به عصر صنعتی و فرا صنعتی، به ویژه در گستره روابط میان فردی در محیط تحصیل ، کار و خانواده نمود روز به روز بیشتری یافته است، به طوری که بسیاری بر این باور هستند که فرد برای آن که در این شرایط بتواند به کامیابی نسبی در زندگی دست یابد لازم است در کنار بهره مندی از بهره هوشی متعارف(IQ) از بهره هوشی عاطفی (EQ) مناسب نیز برخوردار باشد.(عبدالرضایی، 1390).

هوش هیجانی بیانگر آن است که در روابط اجتماعی و تعاملات روانی و عاطفی در هر وضعیت خاص چه عملی می تواند اقدام مناسبی باشد. به تعبیر دیگر به این توجه می کند که فرد در شرایط مختلف بتواند احساس خوش بینی و امید را در خود زنده نگه دارد، با سایرین همدلی کند، گفته های دیگران و ابزار احساسات دیگران را بشنود.این هوش سبب می شود فرد در برابر مشکلات پایداری کرده و در همه شرایط انگیزه خود را حفظ کند. بدین ترتیب نقش هوش هیجانی یا هوش عاطفی و پرورش آن در پیشرفت فرد در اجتماع نقشی است بسیار با اهمیت که نمی توان آن را نادیده گرفت. شناخت فرد از عواطف و هیجان های خود و دیگران واستفاده از هیجان ها برای ایجاد سهولت در تفکر و دست یابی به علل بروز هیجان ها و کنترل و مدیریت مطلوب هیجان ها می تواند از پدید آمدن بسیاری از مشکلات در روابط افراد جلوگیری کند(کاوسی، 1389).

...

.

.

.

.

۰

- نتیجه گیری:

بررسی محتوایی بازی های آموزشی و همچنین استخراج نتایج بدست آمده از دیگر بررسی های انجام شده نشان می دهد که هوش هیجانی به عنوان یک پدیده مورد توجه نه تنها حاوی جنبه تئوریک روان شناختی است، بلکه در میدان عمل با ارتقاء آن می توان برای بسیاری از مشکلات نهفته زندگی پاسخ مناسبی یافت.و نیز برخلاف هوش شناختی که پدیده ای نسبتا ثابت و تغییر ناپذیر است هوش هیجانی را می توان با برنامه های آموزشی ارتقاء داد وسازگاری فرد را بهبود بخشید که بازی های آموزشی به عنوان یک موقعیت یاددهی یادگیری که بر روی رشد جسمی، عاطفی، ذهنی، آموزشی، اخلاقی، شخصیتی، اجتماعی تأثیرگذار و دارای ارزش تشخیصی و درمانی نیز می‌باشد نقش بسزایی در رشد هوش هیجانی نیز دارد. همچنین معلوم شد برای رشد هوش هیجانی، بازی های آموزشی باید بصورت گروهی ، تعاملی، قاعده مند، رقابتی و بصورتی که برای دانش اموزان ایجاد حل مسئله نماید که مشارکت ، انگیزش ، اعتماد به نفس ، ارتباط با دیگران ، آفرینندگی ، ،یادگیری شخصی،خلاقیت ،یادگیری فعال ، را در فراگیران افزایش دهد.از انجا که مهارتهای هیجانی و بازی های آموزشی نقش بسازیی در ابعاد مختلف انسان دارند شایسته است که رهبران و برنامه ریزان آموزشی و درسی در این خصوص تصمیمات علمی و اهتمام بیشتری برای گسترش واستفاده از بازی های آموزشی بعمل آورند.

11- منابع:

1- اخوست، آسیه(1388). بازی های آموزشی و تاثیر آن بر فرآیند یاددهی – یادگیری دانش آموزان کم توان ذهنی آموزش پذیر.مجله تعلیم وتربیت استثنایی، شماره91، صص40تا 48 .

2- امیر تیموری، محمدحسن(1386). یاددهی یادگیری برنامه ای. انشارات اساطیری، تهران.

3- حافظ نیا، محمدرضا. (۱۳۸۸). مقدمه ای بر روش تحقیق در علوم انسانی، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه ها (سمت)، تهران.

4- حسن زاده،رمضان وساداتی کیادهی،سید مرتضی(1388). هوش هیجانی(مدیریت احساس،حافظه،هیجان)، انتشارات روان، تهران.

5- حقانی، نادر(1385). بازی های یادگیری: سرگرمی زبان آموزان یا پیشبرد فرایند یادگیری آموزش. مجله رشد آموزش زبان، شماره81، صص4تا9.

6- سیف،علی اکبر(1386)روان شناسی پرورشی نوین، انتشارات دوران،ویرایش ششم،تهران.

7- سنه، افسانه و همکاران(1381). تاثیر فعالیت های بدنی و بازی بر رشد توانایی های ذهنی پسران پیش دبستانی ، فصلنامه نواوری های اموزشی، شماره26، سال هفتم.

8- عبدالرضایی، مژگان(1390). بررسی تاثیر بازی های آموزشی گروهی رایانه ای و سنتی(مداد-کاغذی) بر میزان هوش هیجانی دانش آموزان دختر مقطع راهنمایی، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه.

9- فاطمی، سید محسن(1385).هوش هیجانی، انتشارات سارگل، تهران.

10- فتحی، حیدر(1384). تاثیر بازی و اسباب بازی در پرورش ذهن و خلاقیت کودکان. مجله پیوند، شماره 309، صص89تا 95.

11- کاوسی، اسماعیل(1389).مدیریت هوش هیجانی،گروه پژوهش های فرهنگی و اجتماعی، پژوهشنامه شماره64، موسسه انتشاراتی کمیل، تهران.

12- گاری . ل . لندرث(1381). بازی درمانی: دینامیسم مشاوره با کودکان، ترجمه دکتر خدیجه آرین، چاپ ششم، تهران، انشارات اطلاعات.

13- گلمن،دانیل (1379). هوش عاطفی، ترجمه حمید رضا بلوچ.تهران: انتشارات جیحون.

14- مرعشی، پوپک(1390). تاثیر بازی های آموزشی کارتی محقق ساخته و رایانه ای بر مفاهیم شیمی.هفتمین کنفرانس آموزش شیمی ایران ،زنجان، 22شهریور1390.

15- مقدم ،مصطفی(1386). پیشگیری و درمان اختلالات روانی،عاطفی، اجتماعی، و جسمی از راه بازی،چاپ اول، انتشارات خدمات آموزشی کودکان، تهران .

16- مهجور، سیامک(1386). روانشناسی بازی، چاپ دهم، شیراز، انتشارات ساسان.

17- Brown, F. W., & Moshavi, D. (2005). Transformational Leadership and emotional intelligence: a potential pathway for an increased understanding of interpersonal influence. Journal of Organizational Behavior, 26, 867- 871.

18- Burenheide,B.J.(2006). Instructional gaming in elementary schools.master thesis. Doctoral dissertarion ,Kansas state university.

19- Burden PR, Byerd D.M..(2007) Method for effective teaching. Fourth edition. Boston: Allyn &Bacon.

20- Ciarrochi, J. V., Chan, A. Y. C., & Bajgar, J. (2001). Measuring emotional intelligence in adolescents. Personality and Individual Differences. 28, 53, 561.

21- Glendon K, Ulrich D. Using games as a teaching sterategy. J Nurs Educ 2005; 44(7):338-340.

22- Honeycutt,B.T.(2005). Student,s perceptions and experiences in a learning environment that uses an instructional games as a teaching strategy. Doctoral dissertarion, united states north Carolina.

23- Kriz,W.C.(2003). Creating effective learning environments and learning organization through gaming simulation design, Simulation and gaming,34(4),495-511.

24- NDCS (2004) Playtime and deaf children: A psycho-social literature-based framework. London.