مـوفقیـت شما دوست عزیز را در امتـحان دکتری تخصصی رشته علوم تربیتی دانشگاه خوارزمی تهران صمیمانه تبریک می گوئیم و توفیقات روز افزون شما را در کسب مدارج عالی علمی آرزومندیم.


موضوعات مرتبط: سرپل ذهاب ، علوم تربیتی

تاريخ : یکشنبه 1393/06/02 | 9:58 | نویسنده : قباد محمدی |
 انتخاب موضوع مناسب برای پایان‌نامه، و چگونگی نگارش پایان‌نامه دشوار بوده و از دغدغه‌های دانشجویان دوره کارشناسی ارشد است. دانشجویان ارشد پس از اتمام درس‌ها با مشکل انتخاب موضوع مناسب برای واحد پایان‌نامه رو به رو می‌شوند و این یکی از دشواری‌های جدی در دوره کارشناسی ارشد است. دشواری دیگر که پس از انتخاب و تائید موضوع رخ می‌نماید، چگونگی نگارش پایان‌نامه است. در این نوشته می‌کوشم تا به دانشجویان ارشد نشان دهم چگونه موضوع مناسب و در خور دانش خود انتخاب نمایند؛ اما نحوه نگارش پایان‌نامه را به موقع دیگری موکول می‌کنم.
موضوعات مرتبط: علوم تربیتی

ادامه مطلب
تاريخ : یکشنبه 1391/11/29 | 8:43 | نویسنده : قباد محمدی |

 


                                   دانشگاه آزاد اسلامي واحدکرمانشاه

دانشكده ي تحصيلات تكميلي

گروه تکنولوژی آموزشی

عنوان :

 

بررسی راههای بکارگیری از بازی های آموزشی بر رشد

 هوش هیجانی فراگیران

استاد راهنما :

دکتر فرامرز ملکیان [1]

 

تهیه کننده :

قباد محمدی[2] *

 

زمستان 91

 



[1] -  عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه

*۲-  دانشجوی كارشناس ارشد تکنولوژی آموزشي دانشگاه آزاد اسلامي واحد كرمانشاه                      sarpol1364@yahoo.com           


موضوعات مرتبط: علوم تربیتی

ادامه مطلب
تاريخ : پنجشنبه 1391/10/21 | 10:44 | نویسنده : قباد محمدی |


     

                                                              دانشگاه آزاد اسلامي واحدکرمانشاه

دانشكده ي تحصيلات تكميلي

گروه تکنولوژی آموزشی

عنوان :

 

بازی های آموزشی

استاد راهنما :

دکتر فرانک موسوی[1]

 

تهیه کنندگان :

قباد محمدی[2] - جمال علیخانی دوست[3]

 

پاییز91



[1] -  عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه

[3]دانشجوی کارشناسی ارشد تکتولوژی آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه

 


موضوعات مرتبط: علوم تربیتی

ادامه مطلب
تاريخ : سه شنبه 1391/08/23 | 11:10 | نویسنده : قباد محمدی |

 

نام سايت

نوع عملكرد

نحوه ارائه مطالب

www.sid.ir

جستجو و ارائه چکیده مقالات نشریات علمی - پژوهشی کشور - معرفی و ارائه مقالات نشریات ایرانی نمایه شده در ISI

خلاصه مقاله و متن كامل- رايگان

www.irac.ir

بانک مقالات معماری - نمایه نشریات و کتب منتشر شده

خلاصه مقاله و متن كامل- رايگان

www.magiran.com

بانک اطلاعات نشريات کشور

خلاصه مقاله و متن كامل- اشتراكي

www.civilica.com

بانك مقالات كنفرانسها و همايشهاي تخصصي كشور

خلاصه مقاله رايگان و متن كامل اشتراكي

www.namamatn.ir

کتابخانه دیجیتال مندرجات نشریات ایران و پایان نامه های دانشگاه آزاد اسلامی

خلاصه مقاله و متن كامل- اشتراكي

www.did.ir

کتابخانه دیجیتالی در حوزه تخصصی «امور بین‌الملل و علوم سیاسی»

خلاصه مقاله رايگان و متن كامل اشتراكي

www.irexpert.ir

كتب الكترونيكي به صورت pdf در علوم مختلف

متن كامل- اشتراكي

www.irandoc.ac.ir

دستيابي به اطلاعات علمي:پايان‌نامه‌ها، طرحهاي پژوهشي، همايشها، مقاله‌‌ها و گزارشهاي دولتي توليدشده در داخل كشور

خلاصه مقاله و متن كامل- رايگان و اشتراكي

digital.library.upenn.edu/books

دسترسی به فهرست و متن کامل کتب الكترونيكي با موضوعات و فرمت های گوناگون

رايگان

www.hamkelasy.com

دسترسی به فهرست و متن کامل مقالات الكترونيكي با موضوعات گوناگون

رايگان

پژوهشكده قرآن و عترت

كتب الكترنيكي در حوزه قرآن و عترت

رايگان

www.irantarjomeh.com

ارائه دهنده ترجمه‌هاي آماده علمي، پژوهشي و دانشگاهي و عرضه مقاله‌هاي جديد علمي بصورت ترجمه‌هاي آماده آنلاين

غير رايگان

www.articles.ir

ارائه دهنده مقالات الكترونيكي با موضوعات گوناگون و طبقه بندي شده

متن كامل - رايگان

www.maghaleh.net

پايگاه مقالات دانشجويي ايران

متن كامل - رايگان



موضوعات مرتبط: علوم تربیتی

تاريخ : پنجشنبه 1391/04/15 | 2:58 | نویسنده : قباد محمدی |

 تعاريف:
تعريف مفهومي: مدرسه هوشمند مدرسه اي است كه جهت ايجاد محيط ياددهي - يادگيري و بهبود نظام مديريتي مدرسه و تربيت دانش آموزان پژوهنده طراحي شده است.
تعريف: مدرسه هوشمند مدرسه فيزيكي است كه كنترل و مديريت آن مبتني بر فناوري رايانه و شبكه مي باشد و محتواي اكثر دروس آن الكترونيكي و سيستم ارزشيابي و نظارت آن هوشمند است.

اهداف:
 رشد همه جانبه دانش
آموزان (ذهني، جسمي، عاطفي و رواني).
 ارتقاء تواناييها و قابليتهاي فردي.
 تربيت نيروي انساني متفكر و آشنا به فناوري.
 افزايش مشاركت مردمي.


راهبردها و خط مشي ها:

 تأكيد بر مهارتهاي فكر كردن.
تدريس ارزشها و زبان از طريق آموزش.
 فراهم نمودن محيط ياد دهي – يادگيري.
 فراهم كردن انواع شيوه هاي آموزشي براي استعدادهاي مختلف.
 آگاهي دادن به اولياء در مورد آنچه در مدرسه واقع شده است.
 فراهم كردن فرصتهاي همكاري افراد جامعه با مدرسه.

اركان مدرسه هوشمند:
 محيط ياددهي - يادگيري
اين محيط چهار حوزه را تحت پوشش خود قرار مي دهد:
الف- برنامه درسي ب- روش تدريس ج- ارزيابي د- محتوا
 مديريت: منابع و فرآيندهاي مورد نياز محيط ياددهي - يادگيري
v را پشتيباني و حمايت مي كند.
 مسئوليتهاي افراد و مهارتهاي مورد نياز: در اين
v مدرسه نقش مدير، معلم، دانش آموز و والدين تغيير خواهد كرد و با توانايي ها و دانش خود نقش مؤثري در مدرسه خواهند داشت.
 فناوري: ايجاد محيط ياددهي – يادگيري،مديريت و ارتباطات بيروني راه حل هاي مبتني بر فناوري را الزامي مي كند.

ويژگيهاي اركان مدرسه هوشمند:

محيط ياددهي – يادگيري.
الف- برنامه درسي:
اصول حاكم بر برنامه درسي در اين مدرسه به شرح ذيل مي باشد:
*طراحي براي كمك به دانش آموزان براي رشد همه جانبه و متعادل.
*يكپارچه سازي دانش آموزان براي رشد همه جانبه و متعادل.
*يكپارچه سازي دانش، مهارتها و ارزشها از طريق برنامه درسي (باپروژه اي نمودن فعاليتهاي مربوط به محتوا).
*نظم و تداوم در آموزش.
*ايجاد نگرشها ي مناسب در استفاده از فناوري.
*دسترسي همه دانش آموزان به آموزش مطلوب


ديدگاه برنامه درسي:
*معني دار بودن: همه دانش آموزان مفاهيم آموزش را درك مي كنند تا مقصود از آموزش خود را بدانند.
*مسئوليت اجتماعي: از وظايف و مسئوليتهاي خود در جامعه آگاه مي شوند، نسبت به مردم احساس مسئوليت مي كنند.
*باز خورد برنامه درسي: برنامه درسي بايد در دانش آموز مهارت و نگرش نقادانه و خلاقيت مثبت ايجاد كند.
*همه جانبه بودن: بر روي رشد همه ابعاد انساني تاكيد مي كند و به دانش آموزكمك مي كند كه روابط بين موضوعات مختلف را درك كند.
*عدم محدوديت: برنامه درسي محدود كننده نيست. اولا" دائما" برنامه هاي موجود بازنگري مي شود. ثانيا" به دانش آموزان اجازه مي دهد از برنامه درسي خود فراتر گام بردارند.
*هدفداري: برنامه درسي از فناوري به عنوان يكي از وسايل انتقال دانش استفاده مي كند و به دانش آموزان نيز مهارت استفاده از فناوري را براي رفع نياز خود را مي آموزد.

ب- روش تدريس
روش تدريس در اين مدرسه، دانش آموز محور خواهد بود.
اصول حاكم بر روش تدريس به شرح ذيل مي باشد:
*فراهم كردن تركيبي از روشهاي يادگيري براي اطمينان از رشد همه جانيه استعداد ها و قابليتهاي دانش آموز به منظور:
الف- تشويق يادگيري و ارتقاء خلاقيت.
ب- دانش آموز محوري فعاليتها و ارتقاء تواناييهاي فردي.
*فراهم نمودن انواع روشهاي آموزشي براي ارتقاء يادگيري.
*هدايت كلاس با روشهاي مختلف ياددهي – يادگيري.
با توجه به دانش آموز محور بودن مدرسه هوشمند نقش دانش آموز مهمتر مي باشد به صورتي كه:
*درتعيين اهداف آموزشي دانش آموز با راهنمايي معلم خود اهداف را شكل مي دهد.
*درتعيين وظايف آموزشي به پيشنهاد معلم وظايف توسط دانش آموز تعيين مي گردد.
*در انتخاب منابع دانش آموز منابع خود را در نظر مي گيرد و از معلم در مورد آنها نظر مي خواهد.

ج - ارزيابي ارزيابي در مدرسه به صورت هوشمند و در برخي دروس با توجه به نوع درس غير هوشمند مي باشد.

ويژگيهاي ارزيابي :
-جامعيت
-اجرا در انواع شكلها
-روشهاي چند گزينه اي
-به موقع بودن
-دانش آموز محوري
-استمرار
• حيطه ارزيابي در مدرسه هوشمند جامع مي باشد و علاوه بر ارزشيابي پاياني آمادگي و پيشرفت را نيز در بر مي گيرد و اين روش اطلاعات گوناگوني در مورد توانايي ها و نوع يادگيري دانش آموز ارائه مي دهد:
*ارزشيابي ورودي= سنجش سطح دانش و توانايي.
*ارزشيابي مستمر= اندازه گيري پيشرفت دانش آموز براي سنجش قوت ها و ضعف هاي موجود.
*ارزشيابي پاياني= با توجه به سيستم آموزشي حاضر اين ارزشيابي به صورت كتبي از ميزان يادگيري دانش آموز به عمل مي آيد.
*ارزيابي به شكلهاي مختلف طراحي مي شود: ارزيابي در كلاس ارزيابي مدرسه اي ارزيابي متمركز.
*ارزيابي در كلاس: اين نوع ارزيابي در حين آموزش و پس از آموزش مي باشد.
*ارزيابي مدرسه اي: اين نوع ارزيابي در پايان هربخش درسي مي باشد.
*ارزيابي متمركز: اين نوع ارزيابي هر زمان كه دانش آموز اعلام آمادگي كند به صورت يك پروژه ارائه مي گردد.

د - محتوا
در اين مدرسه محتوا به دو شكل مي باشد:
*محتواي تهيه شده با استانداردهاي لازم (ازطريق آموزش و پرورش).
*محتوايي كه معلم توليد مي نمايد.
به طور كلي محتوا بر اساس چهار شاخص اصلي شكل مي گيرد:
-كيفيت فني
-جذابيت
-كيفيت آموزشي
- تطابق با برنامه درسي

مديريت:
مديريت كارا و اثربخش كه بتواند منابع و فرآيندهاي مورد نياز براي پشتيباني تدريس و يادگيري را هدايت نمايد.
-اصول حاكم بر مديريت مدرسة هوشمند:
*اداره امر آموزش مدرسه.
*افزايش مشاركت والدين و جامعه.
*مديريت معلمان توانمند و متخصص.
*تخصيص منابع به نفع حداكثر دانش آموزان.
*فراهم آوردن محيطي سالم در مدرسه.
*اطمينان از امنيت مدرسه و كاركنان آن
*بهره برداري از فناوري و اداره آن به طور كارآمد و اثر بخش.

وظايف مدير
-رهبري مدرسه.
- ارتباطات مناسب با والدين و جامعه.
- سياستگذاري در راستاي اهداف آموزش و تربيتي.
- مديريت برنامه آموزش متناسب با محيط ياددهي – يادگيري.
-امور دانش آموزان.
- تهيه سيستم جامع اطلاعات دانش آموزان به منظور ذخيره سازي بازيابي و گزارش دهي همه اطلاعات دانش آموزان.
- تسهيل فرآيند ثبت نام.
- مشاوره و رسيدگي به امور آموزشي و تربيتي دانش آموزان.
- مديريت آزمون ( شكل، نوع، صحت نتايج).
- پيگيري امور بهداشت، بيمه و غيره.
-منابع آموزشي.
- آشنايي با استفاده از پايگاه اطلاعاتي جامع آموزشي براي دسترسي سريع و ساده دانش آموزان و معلمان.
- فراهم ساختن منابع متناسب با نياز معلم و دانش آموز به صورت الكترونيكي و چاپي (كتابخانه الكترونيكي و...).
- آشنايي با نرم افزار هاي آموزشي.
- تدوين برنامه درسي متناسب با منابع آموزشي.
-امور مالي.
- سيستم جامع حسابداري با توانايي توليد گزارشهاي مورد نياز به صورت خودكار.
- بازرسي و كنترل جامع براي اطمينان از كاركرد درست نظام مدرسه.
- بودجه ريزي سالانه و برنامه ريزي بلند مدت.
-منابع انساني.
- برنامه ريزي معلمان (زمان بندي - ارزيابي).
-ايجاد سيستم جامع منابع انساني (كارگزيني، آموزشي، تحصيلات، مرخصي ها، مهارت آموزي).
- ارتقاء نيروي انساني (مديريت برآموزش معلمان كادر اداري).
- اداره برنامه كاري كاركنان بوسيله دسترسي آسان به اطلاعات.
-امنيت.
- ايجاد ايمني مناسب براي دانش آموزان با سنين و نيازهاي مختلف.
- ايجاد امنيت اطلاعات و دسترسي محدود فقط براي پرسنل مسئول.
- تامين امنيت فيزيكي تجهيزات .
IT
- تامين امنيت فيزيكي اقلام مدرسه.
- فناوري.
- نظارت بر پياده سازي اجزاء فناوري در مدرسه.
- برنامه ريزي واقع گرا براي توسعه قابليتهاي
IT.
- نظارت و هماهنگي لازم براي پشتيباني از اجزاء فناوري.
- آموزش فناوريها.

مسئوليتها و مهارتهاي حرفه اي
مدير
مدير اين مدرسه در اداره مدرسه با اطلاعات و فرآيندهاي هماهنگي سركار دارد. اثر بخشي مديريت در مدرسه هوشمند از طريق استفاده از فناوري اطلاعات مي باشد. مدير مدرسه بايد تحت آموزش مداوم فناوري اطلاعات باشد تا در اداره تجهيزات و فناوري و روشها توانمند گردد.
نكته: منظور از مهارتهاي اوليه
IT شامل آشنايي باICDL)،word، powerpoint) ومهارتهاي استفاده از محيط WEB مي باشد.
• آموزشهاي مورد نياز:
- مهارتهاي اوليه
IT ،word ، power point).
- نرم افزارهاي چند رسانه اي مرتبط با آموزش (محتواهاي درس).
- نرم افزارهاي آموزشي و كمك آموزشي درسي (اطلاعات اوليه).
- نرم افزارهاي ويژه مديريت (بانك هاي اطلاعاتي مرتبط).
- نرم افزارهاي اداري مانند (نرم افزارجامع مدرسه).
• نقش ها و مسئوليتها:
- تنظيم اهداف قابل حصول براي مدرسه با بررسي نيازهاي دانش آموزان،اولياء و مردم.
- برنامه ريزي براي ارتقاء دائمي مهارتهاي كاركنان اداري در زمينه كاربرد رايانه در امور اداري.
- برنامه ريزي راهبردي براي فعاليتهاي محوله به مدرسه.
- تبادل نظر با معلمان در مورد چگونگي بهبود شيوه هاي ياددهي - يادگيري در دنياي پر تحول امروزي.
• -مهارتها:
- بكارگيري و عملياتي كردن تئوريهاي مديريت.
- مهارتهاي خود رهبري، انگيزش، نوآوري، خلاقيت، كار گروهي.
- توانايي استفاده از فناوريهاي مربوط در اداره مدرسه.
- رهبري آموزشي.
- كاربرد نرم افزارهاي چند رسانه اي و مديريتي.

معلمان.
معلمان در مدرسه هوشمند نقش هدايتگر را دارا هستند. در اختيار قراردادن منابع و تشويق دانش آموزان و امر هدايت آموزش در مدرسه به عهده معلمان مي باشد و دانش آموز يادگيري را خواهد آموخت. مهارتها و آموزش دقيق و كارآمد معلمان عاملي مهم و نياز اساسي در مدرسه هوشمند مي باشد.
• آموزشهاي مورد نياز:
- مهارت (
IT،word ، power point).
- كاربرد فناوري در فرآيند ياددهي - يادگيري (برنامه درسي، روش تدريس، محتوا و ارزيابي).
- نوآوري در فعاليتهاي ياددهي – يادگيري.
• نقشها و مسئوليتها:
- برنامه ريزي و تدارك امور تدريس.
- مديريت فناوري آموزشي.
- رسيدگي به وظايف تخصصي در محيط ياددهي – يادگيري.
- ارائه آموزش اثربخش.
• مهارتها:
- طراحي آموزش.
- فرآيند مديريت كلاس.
- ارزيابي يادگيري دانش آموز.
- انتخاب منابع متناسب با دانش آموز.
- استفاده مناسب از فناوري در امر آموزش.

كاركنان اداري
كاركنان اداري مدرسه كه مسئوليت آنها شامل نگهداري پرونده هاي دانش آموزان، كاركنان (آموزشي و غيرآموزشي)، امور مالي، روابط عمومي مدرسه، انبار مدرسه و امور مربوط به رفاه دانش آموزان و كاركنان مي باشد.
در مدرسه هوشمند اين وظايف به كمك فناوري انجام مي شود. كاركنان مدرسه بايد با نحوه اتوماسيون اداري آشنا باشند، در واقع آنها بايد با مهارتهاي اوليه (
IT،word ، excel) و واژه پردازها و صفحه گسترده ها آشنا باشند.
• آموزشهاي مورد نياز:
- مهارتهاي پايه (
IT ،word، excel).
- نرم افزار هاي مديريتي.
• نقشها و مسئوليها:
- امور مالي مدرسه.
- نگهداري پرونده دانش آموزان و كاركنان.
- اداره امور مربوط به رفاه دانش آموزان و كاركنان.
• مهارتها:
- مهارت در
IT)،word ، excel).
- كاربرد واژه پردازها.
- كاربرد نرم افزارهاي مديريتي.
مسئول كارگاه رايانه
حضور يك نفر هماهنگ كننده امور رايانه و فناوري در مدرسه الزامي است. همچنين اين فرد مسئوليت راهنمايي و كمك به آموزش معلمان در آموزش كارآمد با استفاده از فناوري را بر عهده دارد. در نتيجه مسئول كارگاه رايانه بايد معلمي، با توانايي استفاده از
IT در زمينه آموزشي و مديريتي باشد.
• آموزشهاي مورد نياز:
- مهارتهاي پايه و تخصصي .
IT
- بكارگيري
IT در فعاليتهاي ياددهي – يادگيري.
- خلاقيت و نوآوري در فعاليتهاي ياددهي – يادگيري.
- ايفاي نقش به عنوان راهنما و پشتيبان آموزشي.
- كمك به برنامه ريزي ارتقاء فني مداوم مدرسه و اعضاي آن.
- آشنايي با سخت افزار و شبكه.
• نقشها و مسئوليتها:
- حل مشكلات فني و شبكه و رايانه ها.
- پاسخ به نيازهاي معلمان در مورد مسائل فني در كلاس درس.
- همكاري با مدير در بكارگيري نرم افزارهاي مديريتي.
- كمك در انتخاب و ارزيابي محتواهاي الكترونيك.
- راهنمايي و آموزش معلمان در آموزش كارآمد از ابزارهاي فناوري.
- نظارت بر نگهداري همه تجهيزات فني
- ارتباط با ستاد پشتيباني فني مدارس در خصوص تعمير، جايگزيني و ارتقاء فني تجهيزات در موارد لزوم.
- حفظ همگامي با توسعه فناوري.
مهارتها:
- مهارتهاي پايه تدريس.
- مهارتهاي پايه
IT.
- مهارت در بكارگيري ابزارهاي فناوري براي جمع آوري اطلاعات، آموزش، فرآيند مديريت و ارتباطات.
-اولياء دانش آموزان.
والدين دانش آموزان نقش اساسي در دست يابي به اهداف مدرسه و رشد متوازن و كلي دانش آموزان ايفاء مي كنند. افزايش مشاركت والدين در فرآيندهاي آموزشي اين مدرسه از اولويتهاي مهم مي باشد. والدين مي توانند به عنوان منابع آموزشي تلقي مي شوند و اين مشاركت در فرآيند مادام العمر آنها نيز مفيد خواهد بود.
• راهبردها و خط مشي ها:
- برنامه كلي براي والدين دانش آموزان مدرسه
- رسانه ها ( چاپي - الكترونيكي ).
- نمايش و ارائه دستاوردها.
- برگزاري نشستهاي مستمر در مورد نقش والدين در فرآيند تربيت دانش آموز
- برگزاري دوره هاي
IT براي اولياء (به صورت محدود).
- جلسه ماهانه و تشكيل گروههاي پشتيباني.
- اردوهاي
IT در مدرسه.
- تابلوي اعلانات اولياء در سايت مدرسه.
- صفحه ويژه والدين در سايت مدرسه.

• نقشها و مسئوليتها:
- تامين نيازهاي آموزشي فرزند خود.
- پيگيري مراحل پيشرفت فرزند خود.
- راهنمايي، ايجاد انگيزش، مشاوره با فرزند خود.
- پشتيباني از فعاليتهاي مدرسه.
• مهارتها :
- توانايي استفاده از پايگاه اطلاعاتي مدرسه.
- آشنايي با فرآيندهاي آموزشي.

فناوري
• شبكه رايانه اي
شبكه اي از رايانه ها كه در آن بتوان منابع را به اشتراك گذاشت يكي از اساسي ترين بخش هاي مدرسه هوشمند مي باشد. شبكه در يك مدرسه هوشمند بخش هاي مختلف مدرسه را تحت پوشش قرار مي دهد. اين بخشها شامل دفاتر مدير، كاركنان اداري، معلمين و كلاسهاي درس، كتابخانه و محل ورود و خروج دانش آموزان مي باشد.
نظر به اهميت شبكه توجه به امنيت چنين شبكه اي مهم و حياتي است، امنيت شبكه چه در بعد محرمانه بودن و چه در بعد حفظ اطلاعات، بايد با توجه به استانداردهاي لازم تعريف گردد.
• محتواي الكترونيكي
محتواي الكترونيكي اصلي ترين بخش در آموزش الكترونيكي در يك مدرسه هوشمند مي باشد. يك محتواي الكترونيكي بايد از استاندارهاي مشخصي برخوردار باشد تا بتواند ارتباط با مخاطب را به خوبي برقرار نمايد. توليد محتواي الكترونيك از طريق معلم يا سازمان آموزش و پرورش انجام مي پذيرد، كه در هر دو صورت رعايت استانداردها لازم است.


• محيط ارتباطي بين اجزاء مدرسه هوشمند (
platform)
مديريت آموزشي، ارزيابي هوشمند، محيطهاي گفتگوي دانش آموزان، معلم و مدير، ارتباط با والدين، نياز به يك بستر نرم افزاري دارد.
اين بستر كه به صورت مدلهاي مجازي به كار گرفته مي شود
platform نام دارد كه براي مدرسه هوشمند با توجه به نيازها و شكل كار بايد به طور مستقل تعريف گردد.

آموزش و پرورش

- تجهيز مدارس
آموزش و پرورش به منظور پيشبرد اهداف آموزشي از طريق الكترونيك، نياز دارد كه مدارس مجهز به فناوري داشته باشد، مدرسه هوشمند به عنوان يك مدرسه الكترونيك كامل بايد از تجهيزات رايانه، شبكه، نرم افزارهاي مورد نياز غني گردد تا بتواند به اهداف مورد نظر خود دست پيدا نمايد.

-تهيه و استاندارد سازي محتوا

از وظايف آموزش و پرورش تهيه محتواي متناسب با اهداف و سياستهاي آموزشي كل كشور مي باشد. ايجاد استانداردهاي لازم در اين زمينه از اصولي ترين راهبردها است تا با ارائه اين استانداردها بتوان محتواهاي توليد شده در بخش خصوصي و دولتي را محك زد و از آن در مدرسه هوشمند استفاده نمود.

- قوانين لازم براي مدارس هوشمند
در برخي از بخش هاي مدرسه هوشمند نياز به تغيير قوانين و اعمال سياستها ي جديد مي باشيم كه اين كار دشوار، بايد در طول زمان و با در نظر گرفتن شرايط فرهنگي كشور صورت پذيرد. از جمله بخشهايي كه در آن نياز به تغيير قوانين مي باشد:
الف)- بخش ارزيابي
ب)آموزش در بخش تربيت معلم
ج)- ساماندهي تجهيز مدارس

منبع:طراحان شمال     http://www.twsh.ir/?catid=7&itemid=35


موضوعات مرتبط: علوم تربیتی

تاريخ : چهارشنبه 1390/10/21 | 0:28 | نویسنده : قباد محمدی |

 1. مديريت به جاي مالکيت (اصل دسترسي)
در روزگار جديد، داشتن اطلاعات، قدرت نيست. بلکه دسترسي به اطلاعات قدرت محسوب مي شود. همه عملکردهاي ما بايد به
گونه­اي تغيير يابد که فرآيند انباشت اطلاعات، به توانايي مديريت داشته ها و ورزيدگي درکسب و دسته بندي اطلاعات تبديل شود.

2. تحصيل به جاي تدريس (اصل تحصيل)
فرايند فعلي آموزش، يکسويه و کند است. درمدارس هوشمند بايد به تدريج فرآيند «تدريس» به فرآيند «تحصيل » مبدل شود و
دانش­آموز، خود به کشف و استنباط مطالب بپردازد.

3. کايزن (اصل تغييرتدريجي)
هيچ فرآيندي، دفعي و مطلق نيست و همه چيز در بازه هاي زماني به وجود مي آيد. لذا شرط لازم براي رسيدن به نقطه ي مطلوب، «درمسير بودن» و شرط کافي براي رسيدن به وضعيت مطلوب، «حرکت کردن» است.

4. مسلط بودن بر ابزار به جاي مقهور ابزار بودن (اصل سلطه تکنيکي )
مدارس هوشمند، مدارس «کامپيوتر محور» نيستند؛ بلکه مدارس «فهم محور» هستند. تمامي امکانات و تجهيزات تکنولوزيک بايد در خدمت عميق کردن فهم و دانايي دانش آموز باشد. فن آوري هاي نوين آموزشي، هدف نيستند؛ بلکه وسيله هستند.
لذا ضروري است متوليان اداره ي مجموعه هاي هوشمند، به تناسب موقعيت، بر اين ابزارها تسلط داشته باشند.

5. جايگزين هاي مناسب به جاي وابستگي مطلق (اصل نفي تعلق)
ابزارهاي پيشرفته، خالي از نقص و ضعف نيستند و هر مشکل پيش پا افتاده اي مي تواند در هر لحظه، دسترسي به آن ها را محدود و مسدود کند. لذا نبايد اسير و مسحور کامپيوتر شد و بايد آماده ي هر مسئله و مشکلي بود.
بايد به فکر جايگزين هاي مناسب و فوري باشيم.

6. ايده ي پيشرفته به جاي ابزار پيچيده (اصل ايده محوري)
ابزارهاي گسترش و تعميق فهم، تنها منحصر به فن آوري هاي پيشرفته نيست و هر وسيله ي ساده اي ممکن است ما را به اين هدف برساند. مهم طرح و ايده ي انجام کار است.

7. مربي به جاي معلم (اصل تربيت )
آموزش بايد از حالت تک بعدي خارج شود و جايگاه معلم از متکلم وحده به سوي مدير و مشاور و حتي همکار دانش­آموز تغيير يابد. کلاس درس نيز به اتاقِ داراي ميز و نيمکت محدود نمي شود و هر مکان و فرصت ديگري در مدرسه،کلاس درس خواهد بود.

8. انگيزش به جاي اجبار (اصل جستجو)
اگر تلاش و حرکتي از سمت دانش آموز صورت نگيرد، عملاً فرايند «تحصيل» رخ نخواهد داد. دانش آموز بايد در جستجوي دانش و علم باشد. لذا ايجاد انگيزه ي يادگيري در دانش آموز از اولويت بالايي برخوردار است.

9. عمل گرايي به جاي نظريه پردازي (اصل توانايي محوري)
ملاک ارزيابي دانش آموز در مدارس هوشمند، علاوه بر دانايي بايد بر توانايي متکي باشد.
يعني لزوماً «بيشتر دانستن» ملاک «بهتر بودن» نيست؛ بلکه «بهتر به کار بستن» اصل است و داشتن حدنصاب دانش کافي است.

10. عدالت به جاي مساوات (اصل تناسب )
توجه به تفاوت سطح دانش آموزان و تعيين تمرين و تکليف و ارزيابي متناسب اهميت زيادي دارد.
با رعايت حدنصاب ها، صرفاً سرعت و شتاب رشد مهم است


موضوعات مرتبط: علوم تربیتی

تاريخ : چهارشنبه 1390/10/21 | 0:27 | نویسنده : قباد محمدی |
درباره هاشم فردانش
طرحى براى آموختن!
هاشم فردانش
- متولد ۲۶ تير ماه ۱۳۳۰ تهران
- ليسانس اقتصاد، دانشگاه شيراز
- فوق ليسانس تكنولوژى آموزشى، دانشگاه سيراكيوس، نيويورك آمريكا
- دكتراى روانشناسى و تكنولوژى آمورشى، دانشگاه كاليفرنياى جنوبى، لوس آنجلس آمريكا
- استاديار سازمان پژوهش و برنامه ريزى آموزشى، وزارت آموزش و پرورش، تهران، ايران (۱۳۷۸ - ۱۳۶۵)
- مدير كل دفتر تكنولوژى آموزشى سازمان پژوهش و برنامه ريزى آموزشى، وزارت آموزش و پرورش، تهران ايران (۱۳۷۰ - ۱۳۶۹)
- استاديار دانشكده علوم انسانى، دانشگاه تربيت مدرس، تهران، ايران (۱۳۷۱ - ۱۳۷۸)
- دانشيار دانشكده علوم انسانى، دانشگاه تربيت مدرس، تهران ايران (۱۳۷۸ - تا كنون)
- عضو انجمن ايرانى تعليم و تربيت و
European Association for Research on Learning and Instruction (EARLI) در نيكوزيا، قبرس
- پژوهشگر برتر سال، معاونت پژوهشى دانشگاه تربيت مدرس ۱۳۷۹
- راهنمايى و مشاوره نزديك به چهل پايان نامه در مقاطع فوق ليسانس و دكترا

256827.jpg
- تأليف مقالات متعدد از جمله: زمينه ها و راهبردهاى لازم براى توسعه آموزش از راه دور در ايران، نقد و مقايسه رويكردهاى سيستمى و ساخت گرايى در طراحى آموزشى، طراحى آموزشى از ديدگاه رفتارگرايى ، شناخت گرايى، و ساخت گرايى ، ماهيت ، محتوا، و كاربرد تكنولوژى آموزشى، مقدمه اى بر طراحى نظامهاى آموزشى، مقايسه عملكرد تحصيلى دانشجويان تربيت بدنى نظام آموزش ازراه دور و حضور، روش هاى تدريس بر اساس رويكردهاى معرفت شناسى، نقش و اهميت تكنولوژى آموزشى و جايگاه فعلى آن و ...
- تأليف و ترجمه چند عنوان كتاب از جمله:
مبانى نظرى تكنولوژى آموزشى، انتشارات سمت ،۱۳۷۲ راهبردها و فنون طراحى آموزشى(چاپ سوم)، ترجمه طراحى نظام هاى آموزشى و يك فصل از كتاب «علوم تربيتى ماهيت و قلمرو آن» و تأليف كتاب مبانى نظرى تكنولوژى آموزشى كه به چاپ هفتم رسيده است

« در برنامه ريزى درسى در ايران، بحثى تحت عنوان طراحى برنامه ريزى درسى هست و طراحى آموزشى خيلى كلى تر و در سطح كلان مطرح شده است و اين بحثها هم به هيچ نحو نمى تواند پاسخگوى نيازهاى بحث طراحى آموزشى در سطحى كه در تكنولوژى آموزشى مطرح است باشد. و مباحث كلى هم كه وجود دارد،اصلاً طراحى نيست. فقط تعدادى واژه مشترك دارند و درواقع در هيچ يك از آموزشگاه هاى ما وجود ندارد و اجرا نمى شود، در حالى كه هسته مركزى بحث تكنولوژى آموزشى همين «طراحى آموزشى» است.» اين جملات را هاشم فردانش در پاسخ به پرسشى درباره كاربرد و كاركرد دروس تكنولوژى آموزش در ايران گفته و گوشه اى از دغدغه ها و ديدگاه هايش درباره موانع تحقق كاربردهاى اين دانش در ايران را به نمايش گذاشته است.تكنولوژى آموزشى در لغت از واژه هاى «تكنو» به معنى برخورد سيستماتيك با پديده هاى علمى و «لوژى» به معناى شناخت، و «آموزش» به معناى فعاليت هاى هدفمندى تشكيل شده است .دانشى كه با آن مربيان يا معلمان درصددند تا در فراگيرنده، تغيير رفتار يا توانايى تغيير رفتار به وجود بيايد. از همين جا مشخص مى شود كه تكنولوژى آموزشى به معناى شناخت پديده ها يا روش هاى دقيق آموزشى براى رسيدن به اهداف آموزشى است. اين يك تعريف لغوى است. اما در تعريف مفهومى بايد گفت كه تكنولوژى آموزشى شامل تئورى ها و اجراى اعمال طراحى، رشد، كاربرد، مديريت و ارزشيابى فرايندها و منابع يادگيرى مى شود.اين فرايند از يك سو نگاهى خُرد و موشكافانه دارد؛ زيرا براى تسهيل فراگيرى به تك تك فراگيران به صورت خُرد توجه مى كند و از سوى ديگر كيفيت آموزشى را به صورت كلى در نظر مى گيرد و در اين راستا به طراحى علمى، رشد علمى، كاربرد و مديريت اين فرايند مى پردازد.در كل مى توان گفت كه رشته تكنولوژى آموزشى تلاش مى كند تا با طراحى دقيق و صحيح نظام آموزشى، به معلم ها بياموزد چگونه معلمى ورزيده، كاردان و ماهر شوند و تدريس خود را بر پايه بهترين شيوه  يادگيرى، استوار كنند. اين دانش همچنين به مسؤولان نظام آموزشى، بهترين راه تدوين كتب درسى، مديريت آموزشى و ارزشيابى آموزشى را نشان مى دهد.(۱)
و اما دكتر هاشم فردانش را به عنوان نفر اول تكنولوژى آموزش در حال حاضر ايران مى شناسند. او متولد تهران است.در ابتداى دهه سى و دقيقاً در بيست و ششم تيرماه ۱۳۳۰ به دنيا آمده و پس از پايان تحصيلات متوسطه، در رشته اقتصاد دانشگاه شيراز ادامه تحصيل داده است، اما نحوه نگرش او درارتباط با نظام آموزشى، كه در آن درس خوانده بود و ايده هايى كه براى تغيير و طراحى نظام هاى آموزشى هر چند خام، در ذهن مى پروراند از يك سو، و آشنايى با رشته نه چندان ديرپاى تكنولوژى آموزشى و امكان تحصيلى كه براى او فراهم شد از سوى ديگر، او را براى مقطع فوق ليسانس،عازم نيويورك آمريكا كرد تا در رشته تكنولوژى آموزشى دانشگاه سيراكيوس ادامه تحصيل دهد. فر دانش دكتراى خود را در رشته روانشناسى و تكنولوژى آموزشى از دانشگاه كاليفرنيا آمريكا گرفت و با فاصله كوتاهى به ايران بازگشت وبه عنوان استاديار سازمان پژوهش و برنامه ريزى آموزشى وزارت آموزش و پرورش تهران مشغول به كار شد. فر دانش در كمتر از چهار سال بعد پست مدير كلى دفتر تكنولوژى آموزشى سازمان پژوهش و برنامه ريزى آموزشى را پذيرفت و در سال هفتاد، به جمع استادان دانشگاه تربيت مدرس پيوست. او از سال ۷۸ به درجه دانشيارى اين دانشگاه دست يافته و به عنوان تنها دانشيار اين رشته در كنار تدريس به تحقيق و تأليف نيز پرداخته است. «مبانى نظرى تكنولوژى آموزشى»، «راهبردها و فنون طراحى آموزشى» ترجمه «طراحى نظام هاى آموزشى» و يك فصل از كتاب «علوم تربيتى ماهيت و قلمرو آن» و تأليف كتاب«مبانى نظرى تكنولوژى آموزشى» كه به چاپ هفتم رسيده، از جمله كتب هاشم فردانش است. او همچنين عضو انجمن ايرانى تعليم و تربيت و يك انجمن مرتبط بين المللى در قبرس نيز هست. فردانش سال ۷۹ به عنوان پژوهشگر برتر سال معاونت پژوهشى دانشگاه تربيت مدرس هم معرفى شد.
256767.jpg
طراحى نظامهاى آموزشى يا Designing Instructional Systems دقيقاً كاريست كه فردانش بر آن تسلط دارد و ضمن آنكه در اين رشته تحصيل كرده ، به ترجمه منابع دست اولى براى دانشجويان اين رشته در ايران نيز همت گمارده است. كتاب طراحى نظامهاى آموزشى نوشته اى. جى. رمى زفسكى از جمله اين آثار است كه فردانش آن را ترجمه كرد و براى انتشار به مؤسسه سمت سپرد. اين كتاب براى دانشجويان رشته تكنولوژى آموزشى در مقطع كارشناسى به عنوان منبع اصلى درس «طراحى نظامهاى آموزشى» به ارزش دو واحد ترجمه شده است. در اين كتاب مباحثى چون نظامهاى آموزشى و رويكرد سيستمى،رويكردهايى به مشكلات تعليم و تربيت و كارآموزى،چگونگى و چرايى هدفهاى عملكردى، هدفهاى آموزشى پروژه تا هدفهاى آموزشى،تجزيه و تحليل ارزش و عملى بودن راه حل، نظريه  هاى يادگيرى و آموزش،تجزيه و تحليل دانش و مهارتهاو... مورد بررسى دقيق قرار گرفته است. همچنين كتاب راهبردها و فنون طراحى آموزشى يا Instructional Design Strategies and Tactics كه توسط گروهى از متخصصان اين رشته: سينتيا بى. لشين ، جولين پولاك و چارلز ام. رايگلوث نوشته شده و فردانش آن را به فارسى برگردانده است.
فردانش با همه دغدغه هاى جدى كه براى تكنولوژى آموزش در ايران دارد،با تأسيس دوره دكترى در دانشگاه علامه مخالف بود و براى مخالفت هايش نيز به تكنولوژى آموزش اشاره داشت! : «من به دوستان گفتم از تعدادى كه آنجا هستند و در گروه فعاليت مى كنند پنج ، شش نفر بعضاً مدركشان اصلاً تكنولوژى آموزشى نيست و تنها يك نفر هست كه آن هم آقاى دكتر نوروزى است كه فارغ التحصيل آمريكا است و به عنوان استاديار مشغول فعاليت است. دونفرهم هستند كه تحصيل كرده هند هستند و تازه آمده اند و وضعيت استخدامى آنها در حد پيمانى است بنا براين بقيه افرادى كه حضور دارند مدركشان اين نيست و ارائه درسهاى تخصصى تكنولوژى آموزشى با اين چنين كادرى خيلى دشوار است. اما كسانى هستند كه تخصص لازم را دارند و مى توانند ازخارج بيايند و درس بدهند، ولى اين كار را نمى كنند قبل از اين هم مرحوم دكتر احديان به دنبال ايجاد دوره دكتراى اين رشته در دانشگاه علامه بود ولى حيف شد كه ايشان خود را گرفتار تدريس كرد كه اين خود آفتى بود. »
فردانش مى گويد:«اين رشته دركشور ما به دليل نداشتن متخصص بى پناه شده و مدتهاست كه به صورت راكد باقى مانده است» و براى حل مشكلات آن در ايران مى گويد: «راهكارش خيلى ساده است. بايد وزارت علوم به چند نفر سهميه بدهد و آنها را بورسيه كند تا بروند خارج از كشور درس بخوانند و برگردند! اگر همين حالا اين كاررا بكنيم تا پنج سال ديگر مشكل حل است. » هاشم فردانش در باره تكنولوژى آموزش، غير از ترجمه، كتب تأليفى مرجع نيز نگاشته است،از آن جمله است كتاب «مبانى نظرى تكنولوژى آموزشى» كه حاوى مفاهيم تكنولوژى آموزشى براى استفاده دانشجويان رشته علوم تربيتى است، بخصوص گرايش تكنولوژى آموزشى كه براى درس «مقدمات تكنولوژى آموزشى» به ارزش سه واحد تهيه شده و مى توان از آن به منزله منبع فرعى در درسهاى «اصول طراحى پيامهاى آموزشى»، «آموزش با روش مبتنى بر سيستمها» و «اصول طراحى نظامهاى آموزشى» در دوره كارشناسى و كارشناسى ارشد نيز استفاده كرد.
فردانش درباره نظام آموزش هاى مجازى در ايران نيز ديدگاه هاى قابل توجهى دارد و بر اين باور است كه: «كاربرد آن در نظام آموزش عالى خوب است، اما بسيارى از تبليغاتى كه در باره آموزش از راه دور مى كنند، در واقع درباره آموزش از راه دورنيست. مثلاً ديده ايم كه در دانشگاههاى مختلف مثل علم و صنعت و شريف و جديداً هم تربيت مدرس مى گويند كه دوره هاى آموزش از راه دور داريم در حالى كه وقتى به سايت آنها وارد مى شويم، فقط چند فايل PDF گذاشته اند كه دانشجو بايد آنها را بخواند! خوب اگر كه كتابش باشد، مى توانند كتاب را بخوانند، چه فرقى مى كند؟ اينكه كاغذى باشد يا اينكه الكترونيكى قطعاً فرقى ندارد! فلسفه يادگيرى الكترونيكى هم اين است كه دانشجو از راه هاى مختلف جذب بشود و بتواند مدرك بگيرد. در واقع ما آموزش از راه دور نداريم تنها، پيام نور است كه آن هم نيمه حضورى است كه كلاس هم دارد و امتحاناتش هم حضورى است. و لى آموزشى كه كاملاً الكترونيكى ومنطبق بر تعاريف ارائه شده باشد، هنوز به ايران نيامده است و اگر هم هست به طور ناقص وجود دارد. ما بايد هزينه اقتصادى آن را هم در نظر بگيريم و اگر مقرون به صرفه است اين كار را انجام دهيم بدى قضيه در آنجاست كه در مملكت ما وقتى چيزى مد مى شود، ديگر همه دانشگاهها به دنبالش مى افتند و باهم به مسابقه مى پردازند كه آن را برگزار كنند و كار را خراب مى كنند و بعد ازيك مدت هم فروكش مى كند. من به مسؤولين دانشگاه خودما ن هم گفتم اگر كه ما بخواهيم فقط يك درس را هم طراحى كنيم، خيلى خرج دارد چه برسد به اينكه يك رشته را طراحى و روى سايت قراردهيم . در چند سال پيش يك كنسرسيوم از دانشگاههاى انگليس براى تأسيس دانشگاه مجازى اقدام كردند و مبلغ پنجاه ميليون پوند هم دولت انگليس به آنها كمك كرد، ولى اين كار نتيجه نداد و آن پول هم از دست رفت. حالا چرا ما مى خواهيم آن تجربه را دوباره تكرار كنيم ؟ به طور كل اگر مجموعه اى از دانشگاهها با هم اقدام كنند و در صورتى كه مقرون به صرفه باشد و ضرورت آن هم محرز باشد، احتمال موفقيت وجود دارد ولى در كشور ما دانشگاه به تنهايى اقدام به اين كار مى كند، اگر جواب داد كه بعداً خرج هزينه اش را در مى آورد و اگر هم كه نه، مشكلى ندارد، گويا چون فعلاً پول نفت زياد داريم!»
هاشم فر دانش درباره آينده رشته تكنولوژى آموزش در ايران معتقد است:به نظر من آينده خوبى دارد، چون به آن نياز هست. ممكن است به دليل بى اطلاعى به اين نيازپى نبريم و ديرتر پى ببريم، ولى چون نياز هست حتماً در آينده درست مى شود. توصيه من به دانشجويان اين است كه اولاً درس بخوانند يعنى همان كارى كه ماهم مى كرديم و دوم اينكه در مقابل كاستى ها و كمبود امكانات سكوت نكنند. ما در اين رشته خيلى وابسته به كامپيوتر واستفاده از اينترنت هستيم من نمى دانم كه چطور دانشجويان در برابر كاستى ها سكوت مى كنند و فقط واحد مى گذرانند.
در كشور ما تكنولوژى مثل نياز به نان شب است ولى به آن نمى رسند دانشجويان تحمل مى كنند كه هيچ چيز ياد نگيرند پس در وهله اول دانشجويان كوتاهى مى كنند. دانشجو بايد مطالبه كند و خواسته خود را از طريق نامه ،بيانيه ، اعتراض و . . . به گوش مسؤولان برساند.» (۲) تكنولوژى آموزشى فرايند كيفى و خُرد است؛ يعنى به يادگيرى تك تك انسان ها توجه دارد. در ايران تكنولوژى آموزشى هنوز راه زيادى دارد تا كاركردهاى حقيقى اش را بازيابى و شناسايى كند. هنوز تفكر تكنولوژى آموزشى در آموزش وپرورش و ساير نهادهاى آموزشى جا نيفتاده است. در اين شرايط است كه توجه به هاشم فردانش و معدود استادان اين رشته در ايران مى تواند راهگشاى موانع تحقق آرمان هاى اين رشته در ايران نيز باشد.
پى نوشت:
۱- دانشگاه اصفهان،معاونت آموزش، سايت
۲- شماره اول گاهنامه انجمن علمى مبنا، گفت و گو با دكتر هاشم فردانش

موضوعات مرتبط: علوم تربیتی

تاريخ : شنبه 1390/10/17 | 0:3 | نویسنده : قباد محمدی |

بسیاری از دانشجویان رشته تکنولوژی آموزشی به ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد می اندیشند. این عزیزان تمایل دارند که منابع رشته به آنها معرفی شود. به نظر من فرصت خوبی است که به مهمترین منابع کارشناسی ارشد تکنولوژی آموزشی نگاهی گذرا داشته باشیم.

     روان شناسی تربیتی

کتاب روان شناسی پرورشی دکتر علی اکبر سیف

روشها و فنون تدریس

کتاب روشها و فنون تدریس دکتر حسن شعبانی

کتاب الگوهای تدریس 2000 یا الگوهای جدید تدریس دکتر محمدرضا بهرنگی

 تکنولوژی آموزشی

کتاب مبانی نظری تکنولوژی آموزشی دکتر هاشم فردانش

کتاب مقدمات تکنولوژی آموزشی دکتر محمد احدیان

کتاب مقدمات تکنولوژی آموزشی دکتر خدیجه علی آبادی

کتاب مقدمات تکنولوژی آموزشی حمصی و شهین دخت عالی

 برنامه ریزی آموزشی و درسی

کتاب مقدمه ای بر برنامه ریزی آموزشی و درسی دکتر علی تقی پور ظهیر

کتاب فرایند برنامه ریزی آموزشی ترجمه دکتر فریده مشایخ

کتاب برنامه ریزی درسی مدارس ترجمه دکتر فریده مشایخ

کتاب مبانی برنامه ریزی آموزشی دکتر یحیی فیوضات

 سنجش و اندازه گیری

کتاب سنجش ، اندازه گیری و ارزشیابی آموزشی دکتر علی اکبر سیف

کتاب ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دکتر علی اکبر سیف

 زبان عمومی و تخصصی

برای این درس منبع خاصی وجود ندارد. چنانچه روی زبان عمومی تکیه شود و در کنار آن از متون تخصصی استفاده شود روش مناسبی است. در ضمن پاورقی منابع امتحانی دارای واژه هایی است که یادگیری آنها شما را در این آزمون یاری می کند.


موضوعات مرتبط: علوم تربیتی

تاريخ : دوشنبه 1390/08/09 | 1:33 | نویسنده : قباد محمدی |


تعریف :
مدرسه هوشمند موسسه آموزشی است که درجهت فرآیند یادگیری وبهبود مدیریت به صورت سیستمی نظام یافته بازسازی شده تاکودکان را برای عصر اطلاعات آماده سازد0

دراین مدرسه کنترل ومدیریت آن مبتنی برفناوری رایانه وشبکه می باشد ومحتوای اکثر دروس آن الکترونیکی و سیستم ارزشیابی و نظارت آن هوشمند است 0

فلسفه :

1- چرا مدرسه هوشمند طراحی کنیم؟

2- ویژگی های مدارس هوشمند چیست ؟

3- لزوم تجدید نظر درامر آموزش وپرورش چیست ؟

4- عوامل موفقیت درایجاد وعملیاتی کردن مدارس هوشمند چیست؟

فلسفه سیستمی ازطریق دانش تفکرومنطق موجب گسترش بینش می شود، فلسفه سیستمی برتجدیدنظر وجهان بینی منجرمی شود که جهت گیری آن توسعه گرایی ، روش تفکر فعال ، غیرخطی ، ترکیب محور و کل گرا است 0

مدارس هوشمند رویکرد جدید آموزشی است که با تلفیق فناوری اطلاعات و برنامه های درسی ، تغییرات اساسی درفرایند یاددهی ویادگیری را به دنبال خواهد داشت 0 دراین رویکرد نقش معلم به عنوان راهنما ونه انتقال دهنده دانش ، نقش دانش آموز به عنوان عضو فعال ، خلاق ، نقاد ومشارکت جو، به جای عضوی منفعل ومصرف کننده دانش و نظام ارزشیابی به صورت فرایند محور نه نتیجه محور ، تغییرخواهد نمود0

مدارس هوشمند از دستاوردهای مهم توسعه فناوری اطلاعات دربرنامه های آموزش و پرورش می باشد که فوائد وآثار ونتایج آن نه تنها درمحیط آموزشی تاثیرات خود را خواهد داشت بلکه تحولی نوین همراه باتجارب واقعی محیط زندگی دانش آموزان و فردای آن ها خواهد بود، درقرن بیست و یکم تصور آن است که دانش آموزان به جای کیف های مملو از کتاب های درسی حجیم ، با کامپیوترهای کیفیLaptap سرکلاس درس حاضر خواهند شد0 امکان دسترسی آن ها به اطلاعات نامحدود را فراهم خواهد ساخت0 امتحانات از طریق رایانه انجام خواهد شد ودانش آموزانی که به علت بیماری نتوانند درکلاس درس حاضرشوند، قادرخواهند بود درمنزل از طریق رایانه ها درس های خود را دنبال کنند0


درمدرسه هوشمند فلسفه آموزشی براین موضوع تاکید دارد که هرکس بیشتر توانایی دارد می تواند بیشتر یادبگیرد و برنامه آموزشی طوری طراحی می گردد که تمامی نیازهای متفاوت و توانایی های دانش آموزان را پوشش دهد0

تحولات علمی درسال های اخیر به خصوص درزمینه فناوری اطلاعات لزوم تجدید نظردرامرآموزش وپرورش را صد چندان نموده است تا بتوان از این طریق همگام با تحولات علمی و اطلاعات هزاره جدید حرکت نمود0

تئوری :
تئوری سیستم ها برای طراحی ، توسعه وحل مشکلات سیستم ها برای طراحی سودمند می باشد0

شناخت دانش آموزان نوجوانان که وارد مدرسه هوشمند می شوند از لحاظ حیطه های شناختی - عاطفی و روانی حرکتی ضروری است و فرایند یاددهی یادگیری به گونه ای باید طراحی شود که رشد همه جانبه ومتعادل دانش آموزان را درنظر بگیرد0 برنامه درسی باید بطور گسترده ای نیازها و استعدادهای دانش آموزان مختلف را دربرگیرد0

براساس تحقیق ارائه شده توسط آقای دیوید پرکینز( David perkins ) از دانشگاه هاروارد که نقش اولیه را درطراحی وتوسعه مدارس هوشمند smart schooL ایفا کرده دارای 8 اصل یاتئوری اساسی یادگیری می باشد که عبارتنداز :

1- مدرسه به عنوان سازمان یادگیری : مدرسه نه فقط برای دانش آموزان بلکه برای معلمان مدیران وحتی اولیای دانش آموزان نیز محیط یادگیری است و سازمان یادگیری مدارس هوشمند به نحوی است که دریک فرایند طبیعی از تعیین هدف ها ، محتوا ، ارزشیابی و نحوه نظارت برخود و خلق سیستم پویا کلیه اعضا مشارکت دارند0

2- ارزشیابی یادگیری محور: ارزشیابی برمحور یادگیری است نه محصول وننتیجه کار به نحوی که دانش آموزان ومعلمان را دریک فرایند درگیرنموده ونتیجه ارزشیابی برمحور کیفیت وکاربرد آن برروی دانش آموزان قرارمی گیرد وآزمون ها دربهترین شرایط به عنوان ابزار ارزشیابی به کاربرده می شوند0

3- دانش زابیشی : درمدارس هوشمند با ارائه محتوای مناسب بیش ترین تاثیر را بررشد فکری وعملی دانش آموزان می گذاردو به جای مصرف اطلاعات ودانش توسط دانش آموزان به توانایی تولید دانایی نیزمجهزمی شوند0

4- تاکید بردرک وشناخت اهداف : اهداف برنامه ها و فعالیت های مدارس هوشمند برای دانش آموزان قابل درک به نحوی که خروجی های مدارس براساس اهداف از پیش تعیین شده تنظیم می گردند وبه همین منظور دانش آموزان ازمشارکت وهمراهی بیش تر ومناسب تری درامر یادگیری برخوردار خواهند بود0

5- تاکید برهوش اکتسابی : تحقیقات ومطالعات نشان می دهد که با آموزش روش های تفکر ، به ویژه روش های تلفیقی و روش های فعال تدریس دانش آموزان می توانند از هوش و قدرت تفکر بالاتری درامریادگیری برخوردارباشند0

6- تاکید برتدریس مهارت وانتقال : از دیگر اصول یادگیری درمدارس هوشمند ، استفاده ا ز فنون وروش های تدریسی است که ضمن تقویت انگیزه آنان اوامر یادگیری شبیه سازی والگو گیری ازآن برای آن ها فراهم گردد واین امر موجب می شود که دانش آموزان نسبت به انتقال این مهارت به دیگران به طور خودکار ا قدام نمایند0 این نکته درفرایند یادگیری نقش بسیار مفید وموثری را ایفا می کنند0

7- یادگیری محصول تفکراست : آماده سازی دانش آموزان برای تفکر زمینه منطقی نمودن امور را برای آن ها فراهم می نماید0

8- شمول همگانی : از دستاوردهای تفکر خلاق ودرک عمیق ازمسائل ، آماده نمودن دانش آموزان وحتی معلمان درحل مشکلات پیچیده وغامض آموزشی است ، درمدارس هوشمند دانش آموزان ومعلمان این علاقه را به راحتی بروز می دهند وبا تکیه برخلاقیت ونوآوری وارائه روش های جدیددرحل مشکلات اقدام می نمایند0

باعنایت به شرایط یادگیری از دیدگاه گانیه دربحث مفاهیم محسوس ، شیوه آموزش دیداری - شنیداری وارائه موضوعات درسی و مطالب علمی بوسیله فیلم - انیمیشن و..... سریعتر یادگرفته می شود0

همچنین برونر ( broner ) معتقداست یادگیری بطور مکانیکی انجام نمی شود بلکه فراگیر فعالانه موضوعات راتجزیه وتحلیل می کند تا بتواند مسئله ای را کشف کند ( یادگیری اکتشافی) و آزوبل AzobeL معتقد است انسان درذهن خود از کودکی قالبی را شکل می دهد که آنرا ساخت شناخت می نامد، هرگاه موضوعات آموزشی با ساخت شناخت فراگیر هماهنگی داشته باشد فراگیر مطلب را یادمی گیرد0 این یادگیری معنی دار دربرابر یادگیری طوطی وار یا Rote قرارمی گیرد0

یادگیری درمدارس هوشمند به شکل سنتی وخواندن طوطی وار نیست بلکه یادگیری اکتشافی - معنی دار وشناختی مطرح است 0 دیدگاه برنامه درسی مبتنی برمعنی دار بودن ومسوولیت پذیری فرد درجامعه است 0

متدولوژی :

یا روش شناسی سیستمها مجموعه ای از الگوها و فنون و روشها وابزارهای مورد استفاده درطراحی می باشد0

شیوه وروش آموزشی مدارس هوشمند دیداری - شنیداری بوده و معلمین دروس مختلف آموزشی خود را به کمک رایانه توسط فیلم ، انیمیشن و.... وابزارهای چندرسانه ای ( بصری ، کلامی ، شنیداری وعملی) ارائه می نمایند تا زمینه رشد همه جانبه استعدادهای دانش آموزان را تدارک ببینند و باتلفیق به جای استفاده ابزاری از فناوری ا طلاعات ویا اراإه واحد مستقل فناوری درکنار سایرواحدهای درسی ، نسبت به کارآمد واثربخش نمودن نظام آموزشی اقدام می شود0 به علاوه مدل های آموزشی مدارس هوشمند شرکت فعالانه دانش آموزان را طلب می کند0 دانش آموزانی می توانند ازاین رویکرد فایده ببرند که دارای تفکر خلاق ونقادانه باشند وازسطح توانایی قابل قبولی برخوردارباشند0

مدارس هوشمند محیط همکاری و رقابت هستند ومواد آموزشی وتمرینات جهت بسط این مهارت ها دردانش آموزان طراحی شده اند0 به عبارت دیگر دراین مدارس ازروش ها اکتشافی - حل مسإله - مشارکتی - واحد کار نیزاستفاده می شود0

ترکیبی از وسایل آموزشی سنتی و رسانه های مبتنی بررایانه درس افزارهای مدرسه هوشمند را تشکیل می دهند0

هرم سیستمی :

- فراهم ساختن منابع متناسب بانیازمعلم ودانش آموز به صورت الکترونیکی وچاپی(کتابخانه - الکترونیکی و...........)

- فراهم ساختن سخت افزار ونرم افزارهای موردنیازوآشنایی معلمان ودانش آموزان باآنها ( شبکه رایانه ای)

- استفاده ازپایگاه اطلاعاتی جامع آموزشی برای دسترسی سریع وساده دانش آموزان ومعلمان

-آغاز آموزش با استفاده از محتوای الکترونیکی تولید شده توسط معلم ویامحتوای استاندارد آموزشی وپرورشی

- محیط ارتباطی بین اجزا مدرسه هوشمند ( plat form )

- مدیریت آموزشی - ارزیابی هوشمند- محیط های گفتگوی دانش آموزان - معلم ومدیر- ارتباط با والدین نیاز، به یک بستر نرم افزاری دارد که به صورت مدل های مجازی به کارگرفته می شودکه به آن

plat form می گویندکه برا ی مدرسه هوشمندباتوجه به نیازهاوشکل کاربایدبه طورمستقل تعریف گردد0

ارتباطات اجتماعی : social relation ship


درمدرسه هوشمند به جهت رشد همه جانبه دانش آموزان درابعاد فکری ، عاطفی وانسانی ارتباطات اجتماعی بالایی دارند و به عنوان نیروی کارمتفکر،دارای سواد رایانه ای درهمه زمینه ها فعال و مشارکت جو می باشند0 و دانش آموزان به عنوان فرددرخانواده - درمدرسه با همکلاسی های خود و مقاطع بالاتر یا پایین ترازخود ودراجتماع می توانندبه عنوان فردی مفیدودارای اطلاعات روزوسواد رایانه ای می توانند ، ارتباط سالم برقرارنماید0

نظام آموزش و پرورش مطلوب به نظامی گفته می شود که حاصل آن افرادی است که درسطوح مختلف هوشی ، روحی ، عاطفی و جسمی از تعادل وهارمونی و اعتقاد به خداو ایثار برای خدا برخوردار باشند0

حاصل چنین تلاشی شهروندانی خواهد بود که ازدانش کافی واستاندارد اخلاقی ، مسوولیت پذیری وتوانایی درجهت رسیدن به هرسطحی از رفاه شخصی ، همچنین مشارکت درایجاد تعادل درخانواده ، جامعه وتمامی هم میهنان خود برخوردار باشند0

سطح یادگیری یادگیرندگان : Lerning experiene

طراحی نظام آموزشی مدرسه هوشمند پیش بینی یک روان منطقی ازفعالیت هایی است که برای رسیدن به هدفهای مطلوب یادگیری انجام می گیرد و شامل شناسایی وتثبیت نیازها است 0 یعنی اولین گام نیاز سنجی است (needs AssessmenT )


ارکان مدرسه هوشمند :

1- محیط یاددهی یادگیری : این محیط چهارحوزه راتحت پوشش خود قرارمی دهد

الف - برنامه درسی ب- روش تدریس ج- ارزیابی د- محتوا

2- مدیریت : منابع وفرایندهای موردنیاز محیط یاددهی- یادگیری را پشتیبانی وحمایت می کند0

3- مسئولیت های افراد ومهارت های مورد نیاز: دررویکرد سیستمی مدیران تبدیل به مدیران یادگیری ومسوولان تبدیل به مدیران آموزشی خواهندشد0

4- فناوری : ایجاد محیط یاددهی - یادگیری مدیریت و ارتباطات بیرونی راه حل های مبتنی برفناوری را الزامی می کند0

رویکرد سیستمی فراگردی است که با استفاده ازآن می توان به تشخیص نیازها شناسایی مساإل تعیین شرایط حل مسإله وتعیین راه حل های مطلوب از بین امکانات مختلف وانتخاب روش ها و ابزارها اقدام نمود تا نیازها کاهش یا رفع گردند0


الف - اهداف :

1- فراهم نمودن رشد همه جانبه دانش آموزان درابعاد ذهنی - جسمی - عاطفی وروانی

2- ارتقاء توانایی ها وقابلیت های فردی

3- تربیت نیروی کار متفکر که دارای سواد رایانه ای باشد0

4- تحول درفرایند یاددهی ویادگیری نظام آموزش وپرورش

5- ایجاد امکان مشارکت والدین ، اجتماع و بخش خصوصی درفرایند آموزشی و پرورشی

** درطراحی منظم سه کار عمده باید انجام شود :
1- planning برنامه ریزی

2- implementation اجرا

3- Evaluation ارزشیابی



* راهبردها وخط مشی ها :

- تاکید برمهارت های فکرکردن

- تدریس ارزش ها وزبان از طریق آموزش

- فراهم نمودن محیط یاددهی - یادگیری

- فراهم نمودن انواع شیوه های آموزشی برای استعدادهای مختلف

- فراهم کردن فرصت های همکاری افراد جامعه با مدرسه

* بازخورد برنامه درسی :

برنامه درسی باید دردانش آموز مهارت ونگرش نقادانه وخلاقیت مثبت ایجاد کند0

- همه جانبه بودن : برروی رشد همه ابعاد انسانی تاکید کند0

- عدم محدودیت : برنامه درسی به دانش آموزان اجازه می دهد از برنامه درسی خود فراتر گام بردارند0

- هدفداری : برنامه درسی تاکید براهداف مهم واساس آموزش وپرورش دارد0

- مبتنی برفناوری : برنامه درسی به دانش آموزان مهارت استفاده ازفناوری را برای رفع نیاز خود می آموزد0

ب - روش تدریس :

- روش تدریس دراین مدرسه ، دانش آموز محورخواهد بود0

- دانش آموز با راهنمایی معلم خود اهداف را شکل می دهد0

- به پیشنهاد معلم وظایف توسط دانش آموزان تعیین می گردد0

- دانش آموز منابع خود را درنظرمی گیرد وازمعلم درمورد آن ها نظرخواهی می کند0

ج - ارزیابی :

- ارزیابی درمدرسه به صورت هوشمند می باشد0

الف - ارزشیابی ورودی = سنجش سطح دانش وتوانایی

ب - ارزشیابی مستمر = اندازه گیری پیشرفت دانش آموز برای سنجش قوت ها وضعف های موجود

ج - استعداد سنجی = شناخت به منظور ارائه آموزش های مورد نیاز و شکوفایی استعدادها

د - ارزشیابی پایانی = باتوجه به سیستم آموزشی حاضر که به صورت کتبی ازمیزان یادگیری دانش آموز به عمل می آید0


** ارزیابی به شکل های مختلف طراحی می شود :


1- ارزیابی درکلاس : این نوع ارزیابی درحین آموزش و پس ازآموزش می باشد0

2- ارزیابی مدرسه ای : این نوع ارزیابی درپایان هربخش درسی می باشد0

3- ارزیابی متمرکز : هرزمان دانش آموز اعلام آمادگی کند به صورت یک پروژه اراإه می گردد0

د - محتوا : محتوا به دو شکل می باشد:

1- محتوای تهیه شده با استانداردهای لازم ( ازطریق دفترتکنولوژی آموزشی وزارت آموزش وپرورش)

2- محتوایی که معلم تولید می کند0

3- به طور کلی محتوا براساس چهارشاخص اصلی شکل می گیرد:

الف - کیفیت فنی ب - جذابیت ج - کیفیت آموزشی د-تطابق با برنامه درسی



** مسوولیت ها ومهارت های حرفه ای :

1- مدیر : دراین مدرسه با اطلاعات و فراینده های هماهنگی سرکاردارد0 مدیرمدرسه باید تحت آموزش مداوم فناوری اطلاعات باشد تا دراداره تجهیزات وفناوری و روش ها توانمند گردد0



** آموزش های مورد نیاز :

- مهارت های اولیه IT آشنایی با IcdL ( word-power point )

- نرم افزارهای چندرسانه ای مرتبط با آموزش ( محتواهای درس)

- نرم افزارهای آموزشی و کمک آموزشی درسی( اطلاعات اولیه)

- نرم افزارهای ویژه مدیریت ( بانک های اطلاعاتی مرتبط

- نرم افزارهای اداری مانند ( نرم افزار جامع مدرسه)



** نقش ها و مسوولیت ها :

- تنظیم اهداف قابل حصول برای مدرسه با بررسی نیازهای دانش آموزان ، اولیا و مردم

- برنامه ریزی برای ارتقا دائمی مهارتهای کارکنان اداری درزمینه کاربرد رایانه دراموراداری

- برنامه ریزی راهبردی برای فعالیت های محوله به مدرسه

- تبادل نظر بامعلمان درمورد چگونگی بهبود شیوه های یاددهی - یادگیری دردنیای پرتحول امروزی

** مهارت ها : بکارگیری وعملیاتی کردن تئوریهای مدیریت

- مهارت های خود رهبری - انگیزش - نوآوری- خلاقیت - کارگروهی

- توانایی استفاده ازفناوری های مربوط دراداره مدرسه

-رهبری آموزش

- کاربرد نرم افزارهای چند رسانه ای ومدیریتی

2- معلمان : معلمان نقش هدایتگر را دارا هستند0 مهارت ها و آموزش دقیق وکارآمدمعلمان 0 عاملی مهم ونیاز اساسی درمدرسه هوشمند می باشد که باید درزمینه IT متخصص باشند0

** نقش ها و مسوولیت ها :

- برنامه ریزی وتدارک امورتدریس

-مدیریت فناوری آموزشی

- رسیدگی به وظایف تخصصی درمحیط یاددهی - یادگیری

- ارائه آموزش اثربخش



مهارت ها :

- طراحی آموزش

- فرایند مدیریت کلاس

- ارزیابی یادگیری دانش آموز

- انتخاب منابع متناسب با دانش آموز

- استفاده مناسب از فناوری درامرآموزش

سایرکارکنان باید با نحوه اتوماسیون اداری آشنا باشند تا بتوانند درزمنیه نگهداری پرونده های دانش آموزان - کارکنان - امورمالی - روابط عمومی و ........ به وظایف خود عمل نمایند0
عوامل موفقیت درایجاد وعملیاتی کردن مدارس هوشمندعبارتنداز :

- همه دست اندرکاران باید درپشتیبانی مدارس هوشمند متعهد باشند0

- ارتقاء تخصصی و مداوم معلمان ومدیران مدارس ، کارکنان اداری وسایر پرسنل باید برقرارباشد0

- منابع و سرمایه های کافی باید فراهم باشد0

- سیاست ها ، مقررات ، استانداردها وخط مشی های پشتیبانی مدارس هوشمندبایدایجادشود0
-مدارس باید فرایندهایی را اجرا کنند که نیازهای کارایی واثربخشی رانشان دهد0

- منابع IT برای تسهیل امکان پشتیبانی ونگهداری مداوم آن باید به اندازه کافی توسعه یابد0

- مکانیزم فراگیری برای ارزیابی ونظارت بربرپایی مدارس هوشمند باید تعبیه شود که تعادل اختیارات ومسوولیت های دست اندرکاران مدرسه هوشمندرا تضمین کندتااینگونه مدارس منادی مرحله ای پویا ونوین درتوسعه آموزش وپرورش باشند0

مدارس هوشمند شامل اجزای درهم تنیده ای است که به منظورانگیزش حس کنجکاوی دانش آموزان و مشارکت فعال آن ها طراحی می شود تا با هماهنگ نمودن تلاش دانش آموزان ، معلمان ومدیران درمحیطی جامع و تلفیقی ، نسبت به برآورده نمودن تمامی نیازهای آموزشی افراد اقدام نمایند.

 


موضوعات مرتبط: علوم تربیتی

تاريخ : سه شنبه 1390/07/05 | 20:0 | نویسنده : قباد محمدی |

يكي از آفت هاي هر نظام آموزشي عدم صداقت علمي است. چيزي كه ما در برخي موارد واژه تقلب را براي آن به كار مي بريم. البته عدم صداقت علمي چيزي بيش از تقلب است. دیک و همکاران(2002)فهرستی از مصادیق عدم صداقت علمی یا تقلب را ذکر کرده اند که در ادامه می آید. همان گونه که مشاهده می شود رفتارهای زیر تنها در موقعیت امتحانی بروز نمی کند و تمام فعالیتهای یاددهی ـ یادگیری از جمله کلاس، پروژه ها و تکالیف، امتحان و نظایر آن را شامل می شود. برخی از این مصادیق عبارتند از:

1. رونويسي از دانشجويان ديگر در امتحان

2. توافق كردن كه كسي با ديگري براي در دست گرفتن امتحان.

3. خريدن تكليف از شخصي ديگر

4. نويسي كردن مواد از يك كتاب/ مجله بدون ذكر منبع

5. رونويس مواد از اينترنت بدون ذكر منبع

6. وانمود به بيماري براي اجتناب از امتحان (براي فرار از امتحان).

7. وانمود به بيماري براي تمديد گرفتن در تكليف.

8. ارائه يك تكليف كه براي كار ديگري قبلاً انجام شده است.

9. پاسخ دادن به دانشجوي ديگر در امتحان

10. استفاده از نوشته (يادداشت) در امتحان

11. نگاه كردن به رونويسي دزدي شده امتحان

12. تحويل دادن گزارش آزمايشگاه بدون امتحان دادن

13. همكاري كردن با ديگر دانشجويان در كاري براي انجام مستقلانه

14. دادن سوالات امتحان به دانشجويان كلاس ديگر

15. تقسيم پاسخ­ها در طول امتحان با ديگر دانشجويان با استفاده از ايما و اشاره

16. انجام ارتباط (گسترش ارتباط) با كارمندان براي بدست آوردن اطلاعات مربوط به ارزيابي.

17. رشوه دادن به كاركنان براي گرفتن نمره (تأثير داشتن در نمره)

18. باج دادن به كاركنان براي تأثير داشتن در نمره

19. تلاش كردن براي منحرف كردن كارمند براي نمره دادن بعد از امتحان

20. اجير كردن شخصي براي نوشتن تكليف

21. تغيير دادن يك پوشه­ي دانشگاهي رسمي

22. جعل كردن يك پوشه­ي دانشگاهي رسمي

23. به بيان ديگر نوشتن اطلاعات يك منبع بدون ذكر منبع

24. استفاده از منبع دوم به عنوان منبع دادن (ذكر منبع) نسبت به منبع قبلي

25. استفاده از يك تكليف كه شما قبلاً آن را با يك دانشجو ديگر انجام داده­ايد.

26. مدعي شدن يك تكليف كه قبلاً اراعه شده است هنگامي كه آن وجود نداشته است

27. سرهم بندي كردن يك پريشان حالي شخصي براي تمديد گرفتن

28. گزارش ندادن اشتباه شدن در نمره موقعي ه نمره فرد پايين بوده است.

29. منابع ساختگي براي ذكر منبع در يك كاغذ

30. مطالعه كردن از يادداشت­هاي شخصي ديگر

31. ادعاي مشاركتي عادي داشتن در يك پروژه گروهي هنگامي كه نقش كوچكي در آن داشته است يا اصلاً نقش مشاركت نداشته است.

32. منابع گرفتن از كتابخانه­ي بدون آنكه به درستي آن را تأييد كند.

33. پاره كردن كاغذهاي منابع يا كتاب­ها در كتابخانه.

34. ناديده گرفتن پاسخ­هاي اشتباه هنامي ه به فرد اجازه داد شده است كه در امتحان تكليف به خودش نمره دهد كه اين به عنوان بخشي از يك امتحان محسوب مي­شود.

35. فهرست كردن مقاله­هايي كه خوانده شدند در صورتي كه آنها مربوط به موضوع كتابنامه (فهرست مراجع) نيستند.

36. علامت­گذاري كردن دو پاسخ يا بيشتر در يك پاسخ نامه رايانه­اي هنگامي كه گفته شده است بايد يك گزينه انتخاب شود.

37. نگهداشتن ورق امتحان موقعي كه انجام اين كار منع شده است.

38. استفاده كردن از چكيده­ها به جاي مقاله­هاي كامل و ذكر منبع مقاله كامل.

29. نشان دادن يك متن كوتاه نمايشنامه / داستان بلند به درستي يك متن بلند

40. خريدن نوشته ها (يادداشت­ها) از دانشجوي همانند (هم رتبه) خود

41. دزديدن يك پوشه­ي كامپيوتري از دانشجوي ديگر

42. جستجوي يك آزمايشگاه كامپيوتري براي متون وظيفه­كاري

43. حذف نكردن متون (نسخه­هاي) تكاليف در آزمايشگاه كامپيوتر

44. صميمي بودن با يك كارمند براي نمره بالاتر

45. مبالغه كردن، خواسته­ها همسو با كارمند (مدرس) در چشمداشت به گرفتن نمره ميان ترم

46. خريدن هديه­هايي براي كارمند (مربي) براي گرفتن نمره بالاتر

47. (كرشمه كردن) با كارمند (مربي) براي نمره بالاتر گرفتن

48. مبالغه كردن مسائل شخصي براي دريافت كردن توجه خاص (برای مورد توجه خاص قرار گرفتن)

49. برداشتن صفحات از مواد ذخيره شده

50 . از خود درآوردن داده

51. دستكاري كردن داده براي معني دادن به آن (معني دار كردن آن)

52. قفسه بندي كردن كتاب­ها در كتابخانه براي اطمينان حاصل كردن از دستيابي به آنها.

نکته قابل توجه آن که عدم صداقت علمی رفتارهای متنوع و گوناگونی را شامل می شود که بی توجهی به آنها می تواند جریان آموزش را به شدت دچار اختلال نماید. باید دقت داشت شاید بسیاری از آنچه در فهرست مذکور به عنوان مصادیق عدم صداقت علمی یا تقلب گفته شد، توسط استادان و معلمان قابل شناسایی یا حتی بعضاً قابل تصور نباشد، لیکن واقعیت این است که رفتارهای فوق مشاهده شده است و حتی برخی از آنها بسیار فراوان مشاهده می شود. بیم آن می رود که برخی از این رفتارهای ضد ارزش، به رفتارهای ارزشمند در نزد برخی از افراد تبدیل شود.


موضوعات مرتبط: علوم تربیتی

تاريخ : شنبه 1390/05/22 | 1:35 | نویسنده : قباد محمدی |
 رسانه آموزشی ترجمهinstruction media  است که در لغت به واسطه ، وسیله ، ماده وسط ، رابط دو چیز ، حد فاصل و بالاخره وسیله نقل و انتقا ل تعریف شده است . تمام این معانی با آنچه اصطلا حا رسانه آموزشی نامیده می شود مطابقت دارد . رسانه آموزشی ابزاری برای ارائه آموزش به فراگیر وطبیعتاجزیی از فریند آموزش و تکنولوژی است ، نه تمام آن .

مثال : فراگیر را به عنوان مصرف کننده ، و آموزش را کالای مصرفی بدانید. رسانه همان وسیله ای است که کالا را از محل تولید یا توزیع به دست مصرف کننده می رساند. رسانه ، وسیله ا نتقال و ارائه کالا به مصرف کننده یا آموزش به فراگیر است . پس رسانه آموزشی وسیله یا عاملی است که آموزش از طریق آن به فراگیر ارائه می شود .

 در کلاس درس عامل اصلی آموزش معلم است، رسانه آموزشی همان معلم است،ویا اگر فراگیر تمام مطا لب را از تلویزیون دریافت کند ، در این صورت رسانه آموزشی تلویزیون است.

 از زمانی که آموزش شروع شده است  رسانه ها نیز وجود داشته است و یکی ازاولین رسانه ها معلم بوده است .  رسانه های آموزشی برای برقراری ارتباط موثر در تدریس درکلا س که بصورت گروهی انجام می گیردلازم و ضروری بشمار می آیند .

در حال حاضر رسانه های آموزشی جزئی تفکیک ناپذیر از فرایند آموزش یادگیری هستند . رسانه های آموزشی دیگر، وسایل و موادی در حمایت از آموزش نیستند . بلکه رسانه ها خود نیز داده های آموزشی می باشند .

بنابراین : رسانه آموزشی به کلیه امکاناتی اطلاق می شود که می توانند شرایطی را در کلاس به وجود آورند که تحت آن شرایط شاگردان قادرند ، اطلاعات ، رفتار و مهارت های جدیدی را با درک کامل به دست آورند .

 تجارب متعد د نشان داده است که استفاده از رسانه ها در میزان یادگیری شاگردان اثر می گذارد وازطرف دیگر از طول زمان لازم برای آموزش می کاهد .

 

وسایل آموزشی

اصطلاح وسایل آموزشی یا وسایل کمک آموزشی اغلب ا شتباها مترادف رسانه های آموزشی بکار برده می شود. این وسایل کلیه ادوات وا شیائی است که درکنار رسانه های آموزشی برای تفهیم بهتر یا بیشتر موضوع برای فرا گیران بکارمی روند .

 مثال(1): استفاده از نقشه برای تفهیم بهتر جغرافیا توسط معلم در کلاس د رس .در ابن مثال : رسانه آموزشی ، معلم ووسیله کمک آموزشی، نقشه است.

 

 

مثال (2 ): چنا نچه در برنامه آموزشی تلویزیونی ، تخته و گچ هم استفاده شود : در این مثال رسانه آموزشی : تلویزیون و وسیله کمک آموزشی ، تخته و گچ است.

پس : رسانه آموزشی به عوامل ، وسا یل یا ابزاری گفته می شود که کل محتوای آموزش را به فراگیران منتقل می کند . در حالی که وسایل کمک آموزشی شامل ا شیا ، وسایل و ا بزاری است که تنها در بخش آموزش از آنها استفاده می شود .

 

دلایل کاربرد مواد و وسایل کمک آموزشی:

انتخاب وکاربرد صحیح وسایل کمک آموزشی می تواند نقش مهمی درفعالیتهای یادگیری داشته باشد . اما گاهی این سوال پیش می آید که چرا باید از وسایل کمک آموزشی استفاده کرد ؟

پاسخ :

·        معضلات و مشکلات آموزشی

·        نقش حواس در یاد گیری

·        نقش مواد و وسایل آموزشی در تدریس و یادگیری

 

نقش حواس در یاد گیری 

علت دیگر استفاده ازوسایل کمک آموزشی نقشی است که حواس مختلف در یادگیری دارا هستند . حواس مختلف نقش واحدی در یادگیری دارا نیستند .

n     75% یادگیری از طریق کاربرد    حس بینائی صورت می گیرد .

n     13%    یادگیری از طریق کاربرد  حس شنوائی صورت می گیرد .

n     6%   یادگیری از طریق کاربرد    حس لامسه صورت می گیرد .

n     3%    یادگیری از طریق کاربرد   حس بویائی صورت می گیرد .

n     3%    یادگیری از طریق کاربرد   حس چشائی صورت می گیرد .    

    قسمت اعظم یادگیری در انسان از طریق حس بینائی است .
12% مجموع حواس بویائی
چشائی لامسه است ، با این حال هنوز معلمان برکاربری 13% حس شنوائی تاکید میکنند . تحقیقات نشان می دهد تقریبا 60% از وقت فراگیران در مدارس ابتدائی و 90% در مدارس متوسطه و دانشگاهها صرف گوش دادن می شود .

 

اصول انتخاب رسانه های آموزشی :

براون ، لوایزر و هارکلرود در سال 1995 به طور خلاصه چند اصل عمومی را برای راهنمائی در انتخاب و استفا ده از رسانه های  معرفی کرده اند:

n     هیچ رسانه ، رویه یا تجربه خا صی نمی تواند به تنهائی برای یادگیری بهترین باشد.

n     در موقع انتخاب رسانه با یستی اطمینان یافت که  رسانه منتخب، با اهداف رفتاری آموزشی هماهنگی دارد .

n     بخاطر داشته باشید که استفاده موثر از یک رسانه در امر آموزش یک موضوع خاص، مستلزم شناخت کافی آن رسانه و دا شتن مهارت لازم برای آن کارمی باشد . 

موقع انتخاب رسانه های آموزشی، رسانه ا نتخابی با روش تدریس مورد استفاده نیز باید متناسب باشد.

تمایلات و علاقمند یهای شخصی نباید در انتخاب رسانه آموزشی اثرگذارد .
باید آگاه با شیم که یک رسانه عالی برای یک هدف رفتاری تدریس ، نمی تواند برای اهداف دیگر نیز عالی باشد .
و یک رسانه عالی ممکن است در محیط آموزشی ضعیف خوب نتیجه ندهد .

 اطمینان داشته باشید که تجارب، تمایلات ، توانمندی و شیوه یادگیری فراگیران ممکن است روی نتایج به کارگیری رسانه تاثیر داشته باشد .ازآنجا که رسانه ها بود نشان یعنی ا نتقال محتوای آموزشی از فرستنده به گیرنده  با هم تفاوتی ندارند ، باید ساده ترین و ارزانترین آنها رابرای هر آموزش انتخاب کرد . گاهی خصوصیات فراگیران ، نوع خاصی از رسانه راطلب می کند . و بهمین دلیل میبایست درانتخاب رسانه به گرایش فراگیران به رسانه مورد نظرشان و برداشت آنها از نظر میزان یادگیری از طریق آن رسانه توجه داشت. در انتخاب رسانه باید به نکات ضعف و قوت رسانه نیز توجه داشت .

اصول انتخاب رسانه

n     انتخاب ساده ترین ، ارزانترین رسانه برای هر آموزش یک اصل کلی است  .

n     رسانه با توجه به خصوصیات ویژه گروه هدف و براساس حیطه های رفتاری دانشی و نگرشی انتخاب گردند.

n     رسانه با توجه به ویژگی های خاص فراگیران انتخاب گردد .(مانند: استفاده از تصاویر برای بیسوادان ) 

n      به گرایش گروه هدف به رسانه مورد نظر توجه شود.

گاهی مسائل اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی وغیره نوع رسانه را نیزتعیین می کنند.
رادیو رسانه ای است مناسب برای پوشش دادن آموزش به گروه هد ف وسیع می باشد که امکانات مالی برای تا مین آموزش از طریق مربی وجود ندارد . راد یو رسانه ای مناسب برای پوشش دادن آموزش به گروه هدف وسیع می باشد که امکانات مالی برای تا مین آموزش از طریق مربی وجود ندارد .

 یک تکنولوژیست آموزشی باید : با توجه به حقایق ، نیازها ، اهداف ارا ئه شده بهترین- با صرفه ترین و کارآمدترین رسانه را انتخاب و پیشنهاد کند . 
جذابیت ، زیبائی ، تازگی و حتی شایع شدن یک رسانه در سایر کشورها ، نباید توجیهی برای استفاده از آن در کشور باشد جذابیت رسانه های جدید برای فراگیرانی که اولین بار با آن روبرو می شوند امر دائمی و پایدار نیست و این جذابیت به مرور زمان ( حدود 8 هفته ) از بین می رود .
پس : روی جدید و نو بودن رسانه نباید بیش از ا ندازه تمرکز شود .

رسانه و کانال ارتباطی
در طول طراحی پیام ، تعیین کانالهای ارتباطی و رسانه ها که بیشترین اثر بخشی را در گروه هدف دارند ، ضروری است .
کانالهای ارتباطی :
همان روشهائی هستند که برای رسیدن به گروه هدف استفاده می شوند مثل : روشهای ارتباط بین فردی

 ( مشاوره ) رسانه ها 

رسانه های ارتباطی :           

 مواد آموزشی هستند که برای رسیدن به گروه هدف استفاده می شوند .مثل ( پمفلت ، بروشور و...) گاهی اوقات : رسانه و کانال یکی هستند مثل رادیوی محلی .

 

راههای دستیابی به گروه هدف شامل :


1-از طریق روشهای ارتباط بین فردی که شامل: مشاوره فردی و مشاوره گروهی می باشد.اختصاص خط تلفن وآموزش زوجین نیزاز این نوعند .

2- رسانه های کوچک : مانند : فیلیپ چارت ، بروشور ،اسلاید، پوستر، نوار ویدیوئی ونوار کاست

3- رسانه های جمعی: رادیو، تلویزیون، فیلم ،مجله، روزنامه، تئاتر، موسیقی، رسانه سنتی .

4- مهارت آموزی
5- حوادث خاص ( بازیهای المپیک- روزجهانی ایدز - تعطیلات )
 موثرترین راه دستیابی به گروه هدف استفاده تلفیقی از چندین رسانه است زیرا هریک اثر یکدیگر را تقویت می کنند .

خلاصه :
طوفان افکار داشته باشید برای : - بهترین راه انتقال پیام - انتخاب یکی از راههای دستیابی به گروه هدف بارش افکار داشته باشید .
 برای پیدا کردن یک هنرمند ( هنرپیشه ) گرافیست
نویسنده عکاس و تولید کننده  جستجو کنید تا ایده های موجود را به موقعیت های واقعی تبدیل کند - از اعضای گروه در باره رنگ ، اندازه و احساسات هیجا نی و عاطفی آنها سئوال کنید .  از جدا ول راهنما برای انتخاب موا د آموزشی مناسب انتخاب و توالی  محتوای آ موزشی استفاده کنید .

محتوای آموزشی :
 دانش، نگرش، مهارت ، نسبت به موضوعاتی است که بصورت جزئی و مشخص ا زعناوین آموزشی بدست آ مده و سبب رسیدن به اهداف آ موزشی می شوند.

 برای تهیه محتوای آ موزشی0از منابع مختلف می توان استفاده نمود مانند: تجارب شخصی فردوسایرین، ازموا د آ موزشی نوشته شده در ارتباط با موضوع ( کتب مجلات گزارشات و ....) .

 

دو معیار برای انتخاب محتوای آموزشی:
1-از معیارهای مستنداستفاده کنیم ، مانند:( کتب درسی مقالات مدارک جد ید و گزارشات ) که می بایست از صحت آنها مطمئن بود ،معتبر با شند ومنابع متعددرا نیز مرور کنید. 

2- معیارهای شغلی : محتوای آ موزشی کارکنان مستقیما درارتباط با اجرای وظایف حرفه ای آنان باشد .
کیفیت محتوای آموزشی برای ارتقای فعالیتهای شغلی بسیار مهم است زیرا بدون دا نش مورد نیاز و مهارت شغلی وظایف خود را بخوبی انجام نخواهند دا د .

اهمیت معیار شغلی :

در انتخاب محتوای آموزشی برای کارشناسان توجه خاص نمود زیرا آ موزش دهندگان ، برنامه آموزشی خود را از این نقطه ( محتوای آ موزشی ) آغاز میکنند ، بنابراین دقت درانتخاب هدف آ موزشی موجب دقیق ترشدن محتوا می شود و با این کار مسئولیت آموزش دهندگان سا ده تر وا زحد س وگمان جلوگیری خواهد شد .

مفهوم توالی و یا سازماندهی محتوای آموزشی چیست ؟

 تعیین توالی برای آ ن است که بتوان روند یادگیری را به گونه ای هدایت نمود که بیشترین یادگیری در کوتاهترین زمان امکان یابد .

n     یادگیری : فرایندی است که در نهایت باید منجر به تغییر رفتار شود و این تغییر بتدریج ایجاد خواهد شد .

دستورالعمل اجرای کار:

n     ابتدا گروه هدف را مشخص کنید .

n     سپس بر اساس نوع شغل آنان و مطالبی که باید یاد بگیرند . محتوی، انتخاب و توالی را بشکل زیر در سه عنوان رعایت نمائید :

n     باید بداند (MUST)

n     مفید (خوب ) است بدا ند (shold usefull )

n     عالی یا خیلی خوب است بداند (could nice)

 

 

MUST

مهارت ، دانش و یا نگرشی است که آموزش گیرنده برای انجام وظایف اصلی خود به آ نها نیاز دا رد و معمولا به صورت چه ؟ ( WHAT ) و چگونه ؟ (HOW ) عنوان می شود.

Should- useful

مهارت دانش و یا نگرشی است که مرتبط با زمینه  کلی شغل می باشد. به عنوان یک دستورالعمل ضروری نیست ولی مفید( خوب )  است که فراگیر بداند .

Could – nice

مهارت دانش و نگرشی است که مرتبط با زمینه کلی شغل است . اما دا نستن یاانجام آن مستقیما برای انجام این کارضروری نیست . اما جالب است یا خیلی خوب است که فراگیر بداند . ممکن است آ نچه برای شغلی must  باشد برای حرفه ای دیگر could  با شد .

راهنمای تهیه محتوای رسانه

باید بصورت مختصر و سریع ا ولویت بندی محتوای آموزشی را انجام داد .

راهکار اساسی : انجام بحث گروهی با اعضای گروه هدف گروه هدف چه محتوا ؟ و چه مواد آموزشی را دریافت خواهد کرد ؟ تصمیم بگیرید مواد آموزشی موجود را دوباره استفاده می کنید یا مواد آموزشی اضافی نیاز دارید؟

سئوالات راهنمائی که می توان از گروه هدف پرسید :

n     نظرتان در باره محتوای رسانه و هدف آن ( قصد انتقا ل مطلب ) چیست ؟

n     آیا پیامها نظر شما را جلب نموده است ؟

n     آیا آنچه در باره موضوع می خواستید بدانید به شما گفته شده است ؟

n     آیا فکر می کنید کسانی را که می شناسید نیز مطالب را مناسب دانسته اند ؟

n     اگر بنظر شما محتوا مناسب نیست چگونه باشد بهتر است؟ و آیا مطالب شما را خسته و د لزده کرده است ؟

بعد از جمع بندی پا سخها :
تصمیم بگیرید آیا مواد آموزشی و محتوای قبلی و موجود را تغییر دهید یا نه ؟ پس این سئوالا ت را از خود بپرسید :
مواد آموزشی چگونه مورد استفاده قرار می گیرد ؟
واکنش گروه هد ف نسبت به آ نها چیست ؟

 آیا مجوز تغییر دادن یا استفا ده از این مواد آموزشی را دارید ؟
 چگونه می توانید محتوای جد ید را جا یگزین محتوای موجود کنید ؟

 

رهنمودهائی برای طراحی محتوای رسانه:

 

n     مشخص کنید که اگر تغییر رفتار دهند چه فوایدی عا یدشان می شود ؟

مثال : کاندوم ، شما و همسرتان را از بیماریهای مقاربتی محافظت می کند .

n     اطلاعات مناسب در حمایت سودمندی رفتار مناسب را ارائه دهد .

مثال : بیماریهای مقاربتی در زنان می تواند باعث نازائی نیز شود .

n     یک پیام روشن و سا ده را تولید کند .

کاندوم ، یکی از روشهای ضد بارداری است و دسترسی به آن آسان است .

0نکات اصلی را برجسته کند  .
مثال :استفاده از کاندوم عوارض ندا رد 0

با ارا ئه اطلاعات مناسب یک احساس خوب و لذ ت بخش و رضایت را ایجاد کند .
مثال : با استفاده مناسب و صحیح از کاندوم می توانید از انتقال بیماریهای آمیزشی جلوگیری نمود .
 منابع قابل اعتماد و معتبر برای دریافت اطلاعات را شناسائی کنید .
مثال : پیام را از زبان یکی از شخصیتها و یا یک منبع قابل قبول گروه هدف بیان کنید .

پیام اثر بخش به گروه هدف کمک میکند تا :

n     نسبت به تغییر رفتار در خود احساس تعهد ایجاد نماید .

n     مهارت مورد نیاز برای بکار گیری تغییر رفتار را کسب کند .

 

انتخاب تکنیکها ، روشها و وسایل کمک آموزشی

 

n     با انتخاب و تعیین هدف آموزشی می توان تکنیک و روش آ موزشی را انتخاب نمود .

1- وقتی هدف آموزشی انتقا ل معلومات است . استفاده از راههای زیر موثر است :

بحث گروهی  -   سخنرانی - تمرین گروهی و انفرا دی - مجمع پانل فیلم نوار وید یوئی  و غیره     

2- وقتی هدف آموزشی حل مشکل است ،استفاده از روشهای زیر توصیه می گردد :
مطالعات موردی
بحث گروهی فرافکنی افکار تمرین
3- وقتی هدف آ موزشی ارتقاء مهارت کارکنان است ، روشهای زیر توصیه می گرد د :
نمایش عملی مهارتها -  مشاهده ( آ موزش از طریق نگاه کردن ) ایفای نقش
دستورالعملهای برنامه ریزی شده .

4- وقتی هدف آ موزشی تغییر عقاید و نگرش است ، روشهای زیر توصیه می شود :
مباحثه
نمایش دادن ایفای نقش بحث گروهی نمایش عملی .
چند نکته : بهترین کار برای تقویت مرا حل یادگیری ، استفا ده ا ز ا نواع روشهای آموزشی است .
روش سخنرانی معمولی ترین و کم اثر ترین روش آ موزشی است .

 

ویژگیهای وسایل کمک آ موزشی :
 تخته سیاه :
برای گروههای بزرگ کم اثر ترین ومعمولی ترین وسیله کمک آموزشی است .با استفاده از تخته سیاه می توان اطلاعات را از فراگیر گرفت و برای رؤیت همگان بر روی تخته نوشت .

پمفلت :
بعنوان یک تقویت کننده یاد گیری برای جلسات گروهی و آ موزش فردی است وبعنوان یاد آورنده نکات عمده جلسه آموزشی عمل می کند .
پمفلت را می توان در اماکن عمومی ارائه داد .

فیلیپ چارت :
1- تعدادی پوستر که به ترتیب نشان دا ده می شوند ( می توان مراحل یا جنبه های مختلف یک موضوع را نشان داد ) .
2- هرکدام از این  پوسترها یا چارتها بیانگر یک ایده است .آنها را مانند پوستر در معرض نمایش نمی گذارند .
3- بهتر است ازپنج پوستر در فیلیپ چارت استفاده شود .

4- برای بحث در گروههای کوچک مفید است .
5- برای خلاصه کردن مطالب
اطلاعات و دستورالعملها استفاده شود .
6- قبل از نشان دادن پوستر بعدی باید در با ره هر یک از پوسترها کاملا بحث نمود.
در پایان ، بحث مروری برتصاویر داشته تا افراد مفاهیم را بخاطر بسپارند . 

پوسترها :

پوسترها ورقه ها و تابلوهائی هستند که به منظور انتقا ل  صریح ، روشن ، جا لب توجه و ارزان قیمت اطلاعات و یا  ترویج و اشاعه طرز فکرها ، ایده ها و ارزش ها به کار برده می شود .

انواع پوسترها :
1- تک نظری
2- چند نظری
1- پوسترهای تک نظری : گیرنده پیام در یک لحظه قاد ر به در یافت پیام بوده در حالی که در پوسترها ی چند نظری گیرنده پیام جهت دریافت پیام نیاز به قد ری صرف وقت دارد .

نکات مهم در بهره گیری از پو سترها: به منظور بهره گیری بهینه از پوسترها  :

n      محل نصب پوستر براحتی قابل مشاهده باشد .

n      در محل نسبتا خلوتی از د یوار نصب شود .

n     محل نصب تاریک نبوده و جهت تابش نور خورشید رو به آن باشد .

n      در معرض با د و باران و عوارض طبیعی قرار نگیرد .

n      پیام پوستر از طریق رسانه های دیگر نیز منتقل شود.

n      تعداد نصب پوستر در اماکن گوناگون قابل توجه باشد.

یک پوستر و وسیله کمک آموزشی مفید :
- اطلاعاتی را که احتما ل فراموشی آن بیشتر است را رائه نماید .
- از تصاویر جذاب برای مخاطب استفاده کند .
- نشان دهد که مردم رفتارهای کلیدی را انجام میدهند.
- از تصاویر استفاده شود ( برداشت موضوعی ) و نه فقط از کلمات استفا ده شود.
- دقیق باشد
- برای استفاده ساده مانند یک وسیله کمک آموزشی ، بصری ، طراحی شود .
- به نحوی سازماندهی شود که موجب انجام یک ا قدام مقتضی شود .

طبقه بندی و تعریف رسانه ها

 

n     تلویزیون رادیو روزنامه فیلم مجلات را بعنوان رسانه معرفی می کنند اما رسانه های دیگر که بشر از روز ا ول برای ارتباط مورد استفاده قرار می دا د از جمله : زبان محاوره ای موسیقی نمایش نیز بعنوان ابزار ارتباطی محسوب می شوند .

طبقه بندیهای رایج رسانه ها :

n      رسانه های ارتباطی بین فردی : رسانه هائی  که در آ نها عضوی از بدن بعنوان وسیله ای برای ارتباط است مثل زبان ، حالات چهره.

n       رسانه های ارتباطی زود گذ ر : رسانه هائی که در آن اشیا یا عناصر در ارتباطات استفاده می شود . مثل د ود- پرچم رسانه های رمز دار.

n     رسانه های مانا : رسانه هائی متشکل از اشیا یا عناصربرای ثبت و بیان فکر ما نند علائم رانندگی عکسها و تصاویر .

n     رسانه های مختلط : که در آنهااز دو یا چند رسانه تلفیق شده استفاده می شود  از قبیل هنرهای نمایشی ، نمایش عروسکی. 

n     رسانه های جمعی : کلیه رسانه هائی که از طریق وسایل فنی یا الکترونیکی با مخاطبان ارتباط برقرار می کنند در این طبقه قرار می گیرند. مثل کلیه متون چاپی کتاب روزنامه مجله پوستر کتابچه پوسترهای دیواری راد یو تلویزیون- فیلم اسلاید نوار پخش صوت و نوارهای ویدیوئی.

 در تقسیم دیگری مارشال مک لوهان رسانه هارا به دو دسته سرد و گرم تقسیم می کند و در تقسیم بندی دیگربه رسانه های مدون و رسانه های سنتی تقسیم می کند .

بطور کلی وبصورت ایده آل: استراتژیهای ارتباطات باید شامل تلفیقی از رسانه ها باشد تا آنها ظرفیت یکدیگر را تکمیل کنند . تلفیق رسانه های متعد د در فعالیتهای تبلیغی هم بیشترین اثر را دارد که اگر در موردی رسانه ای ضعیف است میتوان کمبود آ ن را با سایر رسانه ها جبران کرد .


موضوعات مرتبط: علوم تربیتی

تاريخ : سه شنبه 1390/04/14 | 21:18 | نویسنده : قباد محمدی |
 

رسانه آموزشی ترجمهinstruction media  است که در لغت به واسطه ، وسیله ، ماده وسط ، رابط دو چیز ، حد فاصل و بالاخره وسیله نقل و انتقا ل تعریف شده است . تمام این معانی با آنچه اصطلا حا رسانه آموزشی نامیده می شود مطابقت دارد . رسانه آموزشی ابزاری برای ارائه آموزش به فراگیر وطبیعتاجزیی از فریند آموزش و تکنولوژی است ، نه تمام آن .

مثال : فراگیر را به عنوان مصرف کننده ، و آموزش را کالای مصرفی بدانید. رسانه همان وسیله ای است که کالا را از محل تولید یا توزیع به دست مصرف کننده می رساند. رسانه ، وسیله ا نتقال و ارائه کالا به مصرف کننده یا آموزش به فراگیر است . پس رسانه آموزشی وسیله یا عاملی است که آموزش از طریق آن به فراگیر ارائه می شود .

 در کلاس درس عامل اصلی آموزش معلم است، رسانه آموزشی همان معلم است،ویا اگر فراگیر تمام مطا لب را از تلویزیون دریافت کند ، در این صورت رسانه آموزشی تلویزیون است.

 از زمانی که آموزش شروع شده است  رسانه ها نیز وجود داشته است و یکی ازاولین رسانه ها معلم بوده است .  رسانه های آموزشی برای برقراری ارتباط موثر در تدریس درکلا س که بصورت گروهی انجام می گیردلازم و ضروری بشمار می آیند .

در حال حاضر رسانه های آموزشی جزئی تفکیک ناپذیر از فرایند آموزش یادگیری هستند . رسانه های آموزشی دیگر، وسایل و موادی در حمایت از آموزش نیستند . بلکه رسانه ها خود نیز داده های آموزشی می باشند .

بنابراین : رسانه آموزشی به کلیه امکاناتی اطلاق می شود که می توانند شرایطی را در کلاس به وجود آورند که تحت آن شرایط شاگردان قادرند ، اطلاعات ، رفتار و مهارت های جدیدی را با درک کامل به دست آورند .

 تجارب متعد د نشان داده است که استفاده از رسانه ها در میزان یادگیری شاگردان اثر می گذارد وازطرف دیگر از طول زمان لازم برای آموزش می کاهد .

 

وسایل آموزشی

اصطلاح وسایل آموزشی یا وسایل کمک آموزشی اغلب ا شتباها مترادف رسانه های آموزشی بکار برده می شود. این وسایل کلیه ادوات وا شیائی است که درکنار رسانه های آموزشی برای تفهیم بهتر یا بیشتر موضوع برای فرا گیران بکارمی روند .

 مثال(1): استفاده از نقشه برای تفهیم بهتر جغرافیا توسط معلم در کلاس د رس .در ابن مثال : رسانه آموزشی ، معلم ووسیله کمک آموزشی، نقشه است.

 

 

مثال (2 ): چنا نچه در برنامه آموزشی تلویزیونی ، تخته و گچ هم استفاده شود : در این مثال رسانه آموزشی : تلویزیون و وسیله کمک آموزشی ، تخته و گچ است.

پس : رسانه آموزشی به عوامل ، وسا یل یا ابزاری گفته می شود که کل محتوای آموزش را به فراگیران منتقل می کند . در حالی که وسایل کمک آموزشی شامل ا شیا ، وسایل و ا بزاری است که تنها در بخش آموزش از آنها استفاده می شود .

 

دلایل کاربرد مواد و وسایل کمک آموزشی:

انتخاب وکاربرد صحیح وسایل کمک آموزشی می تواند نقش مهمی درفعالیتهای یادگیری داشته باشد . اما گاهی این سوال پیش می آید که چرا باید از وسایل کمک آموزشی استفاده کرد ؟

پاسخ :

·        معضلات و مشکلات آموزشی

·        نقش حواس در یاد گیری

·        نقش مواد و وسایل آموزشی در تدریس و یادگیری

 

نقش حواس در یاد گیری 

علت دیگر استفاده ازوسایل کمک آموزشی نقشی است که حواس مختلف در یادگیری دارا هستند . حواس مختلف نقش واحدی در یادگیری دارا نیستند .

n     75% یادگیری از طریق کاربرد    حس بینائی صورت می گیرد .

n     13%    یادگیری از طریق کاربرد  حس شنوائی صورت می گیرد .

n     6%   یادگیری از طریق کاربرد    حس لامسه صورت می گیرد .

n     3%    یادگیری از طریق کاربرد   حس بویائی صورت می گیرد .

n     3%    یادگیری از طریق کاربرد   حس چشائی صورت می گیرد .    

    قسمت اعظم یادگیری در انسان از طریق حس بینائی است .
12% مجموع حواس بویائی
چشائی لامسه است ، با این حال هنوز معلمان برکاربری 13% حس شنوائی تاکید میکنند . تحقیقات نشان می دهد تقریبا 60% از وقت فراگیران در مدارس ابتدائی و 90% در مدارس متوسطه و دانشگاهها صرف گوش دادن می شود .

 

اصول انتخاب رسانه های آموزشی :

براون ، لوایزر و هارکلرود در سال 1995 به طور خلاصه چند اصل عمومی را برای راهنمائی در انتخاب و استفا ده از رسانه های  معرفی کرده اند:

n     هیچ رسانه ، رویه یا تجربه خا صی نمی تواند به تنهائی برای یادگیری بهترین باشد.

n     در موقع انتخاب رسانه با یستی اطمینان یافت که  رسانه منتخب، با اهداف رفتاری آموزشی هماهنگی دارد .

n     بخاطر داشته باشید که استفاده موثر از یک رسانه در امر آموزش یک موضوع خاص، مستلزم شناخت کافی آن رسانه و دا شتن مهارت لازم برای آن کارمی باشد . 

موقع انتخاب رسانه های آموزشی، رسانه ا نتخابی با روش تدریس مورد استفاده نیز باید متناسب باشد.

تمایلات و علاقمند یهای شخصی نباید در انتخاب رسانه آموزشی اثرگذارد .
باید آگاه با شیم که یک رسانه عالی برای یک هدف رفتاری تدریس ، نمی تواند برای اهداف دیگر نیز عالی باشد .
و یک رسانه عالی ممکن است در محیط آموزشی ضعیف خوب نتیجه ندهد .

 اطمینان داشته باشید که تجارب، تمایلات ، توانمندی و شیوه یادگیری فراگیران ممکن است روی نتایج به کارگیری رسانه تاثیر داشته باشد .ازآنجا که رسانه ها بود نشان یعنی ا نتقال محتوای آموزشی از فرستنده به گیرنده  با هم تفاوتی ندارند ، باید ساده ترین و ارزانترین آنها رابرای هر آموزش انتخاب کرد . گاهی خصوصیات فراگیران ، نوع خاصی از رسانه راطلب می کند . و بهمین دلیل میبایست درانتخاب رسانه به گرایش فراگیران به رسانه مورد نظرشان و برداشت آنها از نظر میزان یادگیری از طریق آن رسانه توجه داشت. در انتخاب رسانه باید به نکات ضعف و قوت رسانه نیز توجه داشت .

اصول انتخاب رسانه

n     انتخاب ساده ترین ، ارزانترین رسانه برای هر آموزش یک اصل کلی است  .

n     رسانه با توجه به خصوصیات ویژه گروه هدف و براساس حیطه های رفتاری دانشی و نگرشی انتخاب گردند.

n     رسانه با توجه به ویژگی های خاص فراگیران انتخاب گردد .(مانند: استفاده از تصاویر برای بیسوادان ) 

n      به گرایش گروه هدف به رسانه مورد نظر توجه شود.

گاهی مسائل اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی وغیره نوع رسانه را نیزتعیین می کنند.
رادیو رسانه ای است مناسب برای پوشش دادن آموزش به گروه هد ف وسیع می باشد که امکانات مالی برای تا مین آموزش از طریق مربی وجود ندارد . راد یو رسانه ای مناسب برای پوشش دادن آموزش به گروه هدف وسیع می باشد که امکانات مالی برای تا مین آموزش از طریق مربی وجود ندارد .

 یک تکنولوژیست آموزشی باید : با توجه به حقایق ، نیازها ، اهداف ارا ئه شده بهترین- با صرفه ترین و کارآمدترین رسانه را انتخاب و پیشنهاد کند . 
جذابیت ، زیبائی ، تازگی و حتی شایع شدن یک رسانه در سایر کشورها ، نباید توجیهی برای استفاده از آن در کشور باشد جذابیت رسانه های جدید برای فراگیرانی که اولین بار با آن روبرو می شوند امر دائمی و پایدار نیست و این جذابیت به مرور زمان ( حدود 8 هفته ) از بین می رود .
پس : روی جدید و نو بودن رسانه نباید بیش از ا ندازه تمرکز شود .

رسانه و کانال ارتباطی
در طول طراحی پیام ، تعیین کانالهای ارتباطی و رسانه ها که بیشترین اثر بخشی را در گروه هدف دارند ، ضروری است .
کانالهای ارتباطی :
همان روشهائی هستند که برای رسیدن به گروه هدف استفاده می شوند مثل : روشهای ارتباط بین فردی

 ( مشاوره ) رسانه ها 

رسانه های ارتباطی :           

 مواد آموزشی هستند که برای رسیدن به گروه هدف استفاده می شوند .مثل ( پمفلت ، بروشور و...) گاهی اوقات : رسانه و کانال یکی هستند مثل رادیوی محلی .

 

راههای دستیابی به گروه هدف شامل :


1-از طریق روشهای ارتباط بین فردی که شامل: مشاوره فردی و مشاوره گروهی می باشد.اختصاص خط تلفن وآموزش زوجین نیزاز این نوعند .

2- رسانه های کوچک : مانند : فیلیپ چارت ، بروشور ،اسلاید، پوستر، نوار ویدیوئی ونوار کاست

3- رسانه های جمعی: رادیو، تلویزیون، فیلم ،مجله، روزنامه، تئاتر، موسیقی، رسانه سنتی .

4- مهارت آموزی
5- حوادث خاص ( بازیهای المپیک- روزجهانی ایدز - تعطیلات )
 موثرترین راه دستیابی به گروه هدف استفاده تلفیقی از چندین رسانه است زیرا هریک اثر یکدیگر را تقویت می کنند .

خلاصه :
طوفان افکار داشته باشید برای : - بهترین راه انتقال پیام - انتخاب یکی از راههای دستیابی به گروه هدف بارش افکار داشته باشید .
 برای پیدا کردن یک هنرمند ( هنرپیشه ) گرافیست
نویسنده عکاس و تولید کننده  جستجو کنید تا ایده های موجود را به موقعیت های واقعی تبدیل کند - از اعضای گروه در باره رنگ ، اندازه و احساسات هیجا نی و عاطفی آنها سئوال کنید .  از جدا ول راهنما برای انتخاب موا د آموزشی مناسب انتخاب و توالی  محتوای آ موزشی استفاده کنید .

محتوای آموزشی :
 دانش، نگرش، مهارت ، نسبت به موضوعاتی است که بصورت جزئی و مشخص ا زعناوین آموزشی بدست آ مده و سبب رسیدن به اهداف آ موزشی می شوند.

 برای تهیه محتوای آ موزشی0از منابع مختلف می توان استفاده نمود مانند: تجارب شخصی فردوسایرین، ازموا د آ موزشی نوشته شده در ارتباط با موضوع ( کتب مجلات گزارشات و ....) .

 

دو معیار برای انتخاب محتوای آموزشی:
1-از معیارهای مستنداستفاده کنیم ، مانند:( کتب درسی مقالات مدارک جد ید و گزارشات ) که می بایست از صحت آنها مطمئن بود ،معتبر با شند ومنابع متعددرا نیز مرور کنید. 

2- معیارهای شغلی : محتوای آ موزشی کارکنان مستقیما درارتباط با اجرای وظایف حرفه ای آنان باشد .
کیفیت محتوای آموزشی برای ارتقای فعالیتهای شغلی بسیار مهم است زیرا بدون دا نش مورد نیاز و مهارت شغلی وظایف خود را بخوبی انجام نخواهند دا د .

اهمیت معیار شغلی :

در انتخاب محتوای آموزشی برای کارشناسان توجه خاص نمود زیرا آ موزش دهندگان ، برنامه آموزشی خود را از این نقطه ( محتوای آ موزشی ) آغاز میکنند ، بنابراین دقت درانتخاب هدف آ موزشی موجب دقیق ترشدن محتوا می شود و با این کار مسئولیت آموزش دهندگان سا ده تر وا زحد س وگمان جلوگیری خواهد شد .

مفهوم توالی و یا سازماندهی محتوای آموزشی چیست ؟

 تعیین توالی برای آ ن است که بتوان روند یادگیری را به گونه ای هدایت نمود که بیشترین یادگیری در کوتاهترین زمان امکان یابد .

n     یادگیری : فرایندی است که در نهایت باید منجر به تغییر رفتار شود و این تغییر بتدریج ایجاد خواهد شد .

دستورالعمل اجرای کار:

n     ابتدا گروه هدف را مشخص کنید .

n     سپس بر اساس نوع شغل آنان و مطالبی که باید یاد بگیرند . محتوی، انتخاب و توالی را بشکل زیر در سه عنوان رعایت نمائید :

n     باید بداند (MUST)

n     مفید (خوب ) است بدا ند (shold usefull )

n     عالی یا خیلی خوب است بداند (could nice)

 

 

MUST

مهارت ، دانش و یا نگرشی است که آموزش گیرنده برای انجام وظایف اصلی خود به آ نها نیاز دا رد و معمولا به صورت چه ؟ ( WHAT ) و چگونه ؟ (HOW ) عنوان می شود.

Should- useful

مهارت دانش و یا نگرشی است که مرتبط با زمینه  کلی شغل می باشد. به عنوان یک دستورالعمل ضروری نیست ولی مفید( خوب )  است که فراگیر بداند .

Could – nice

مهارت دانش و نگرشی است که مرتبط با زمینه کلی شغل است . اما دا نستن یاانجام آن مستقیما برای انجام این کارضروری نیست . اما جالب است یا خیلی خوب است که فراگیر بداند . ممکن است آ نچه برای شغلی must  باشد برای حرفه ای دیگر could  با شد .

راهنمای تهیه محتوای رسانه

باید بصورت مختصر و سریع ا ولویت بندی محتوای آموزشی را انجام داد .

راهکار اساسی : انجام بحث گروهی با اعضای گروه هدف گروه هدف چه محتوا ؟ و چه مواد آموزشی را دریافت خواهد کرد ؟ تصمیم بگیرید مواد آموزشی موجود را دوباره استفاده می کنید یا مواد آموزشی اضافی نیاز دارید؟

سئوالات راهنمائی که می توان از گروه هدف پرسید :

n     نظرتان در باره محتوای رسانه و هدف آن ( قصد انتقا ل مطلب ) چیست ؟

n     آیا پیامها نظر شما را جلب نموده است ؟

n     آیا آنچه در باره موضوع می خواستید بدانید به شما گفته شده است ؟

n     آیا فکر می کنید کسانی را که می شناسید نیز مطالب را مناسب دانسته اند ؟

n     اگر بنظر شما محتوا مناسب نیست چگونه باشد بهتر است؟ و آیا مطالب شما را خسته و د لزده کرده است ؟

بعد از جمع بندی پا سخها :
تصمیم بگیرید آیا مواد آموزشی و محتوای قبلی و موجود را تغییر دهید یا نه ؟ پس این سئوالا ت را از خود بپرسید :
مواد آموزشی چگونه مورد استفاده قرار می گیرد ؟
واکنش گروه هد ف نسبت به آ نها چیست ؟

 آیا مجوز تغییر دادن یا استفا ده از این مواد آموزشی را دارید ؟
 چگونه می توانید محتوای جد ید را جا یگزین محتوای موجود کنید ؟

 

رهنمودهائی برای طراحی محتوای رسانه:

 

n     مشخص کنید که اگر تغییر رفتار دهند چه فوایدی عا یدشان می شود ؟

مثال : کاندوم ، شما و همسرتان را از بیماریهای مقاربتی محافظت می کند .

n     اطلاعات مناسب در حمایت سودمندی رفتار مناسب را ارائه دهد .

مثال : بیماریهای مقاربتی در زنان می تواند باعث نازائی نیز شود .

n     یک پیام روشن و سا ده را تولید کند .

کاندوم ، یکی از روشهای ضد بارداری است و دسترسی به آن آسان است .

0نکات اصلی را برجسته کند  .
مثال :استفاده از کاندوم عوارض ندا رد 0

با ارا ئه اطلاعات مناسب یک احساس خوب و لذ ت بخش و رضایت را ایجاد کند .
مثال : با استفاده مناسب و صحیح از کاندوم می توانید از انتقال بیماریهای آمیزشی جلوگیری نمود .
 منابع قابل اعتماد و معتبر برای دریافت اطلاعات را شناسائی کنید .
مثال : پیام را از زبان یکی از شخصیتها و یا یک منبع قابل قبول گروه هدف بیان کنید .

پیام اثر بخش به گروه هدف کمک میکند تا :

n     نسبت به تغییر رفتار در خود احساس تعهد ایجاد نماید .

n     مهارت مورد نیاز برای بکار گیری تغییر رفتار را کسب کند .

 

انتخاب تکنیکها ، روشها و وسایل کمک آموزشی

 

n     با انتخاب و تعیین هدف آموزشی می توان تکنیک و روش آ موزشی را انتخاب نمود .

1- وقتی هدف آموزشی انتقا ل معلومات است . استفاده از راههای زیر موثر است :

بحث گروهی  -   سخنرانی - تمرین گروهی و انفرا دی - مجمع پانل فیلم نوار وید یوئی  و غیره     

2- وقتی هدف آموزشی حل مشکل است ،استفاده از روشهای زیر توصیه می گردد :
مطالعات موردی
بحث گروهی فرافکنی افکار تمرین
3- وقتی هدف آ موزشی ارتقاء مهارت کارکنان است ، روشهای زیر توصیه می گرد د :
نمایش عملی مهارتها -  مشاهده ( آ موزش از طریق نگاه کردن ) ایفای نقش
دستورالعملهای برنامه ریزی شده .

4- وقتی هدف آ موزشی تغییر عقاید و نگرش است ، روشهای زیر توصیه می شود :
مباحثه
نمایش دادن ایفای نقش بحث گروهی نمایش عملی .
چند نکته : بهترین کار برای تقویت مرا حل یادگیری ، استفا ده ا ز ا نواع روشهای آموزشی است .
روش سخنرانی معمولی ترین و کم اثر ترین روش آ موزشی است .

 

ویژگیهای وسایل کمک آ موزشی :
 تخته سیاه :
برای گروههای بزرگ کم اثر ترین ومعمولی ترین وسیله کمک آموزشی است .با استفاده از تخته سیاه می توان اطلاعات را از فراگیر گرفت و برای رؤیت همگان بر روی تخته نوشت .

پمفلت :
بعنوان یک تقویت کننده یاد گیری برای جلسات گروهی و آ موزش فردی است وبعنوان یاد آورنده نکات عمده جلسه آموزشی عمل می کند .
پمفلت را می توان در اماکن عمومی ارائه داد .

فیلیپ چارت :
1- تعدادی پوستر که به ترتیب نشان دا ده می شوند ( می توان مراحل یا جنبه های مختلف یک موضوع را نشان داد ) .
2- هرکدام از این  پوسترها یا چارتها بیانگر یک ایده است .آنها را مانند پوستر در معرض نمایش نمی گذارند .
3- بهتر است ازپنج پوستر در فیلیپ چارت استفاده شود .

4- برای بحث در گروههای کوچک مفید است .
5- برای خلاصه کردن مطالب
اطلاعات و دستورالعملها استفاده شود .
6- قبل از نشان دادن پوستر بعدی باید در با ره هر یک از پوسترها کاملا بحث نمود.
در پایان ، بحث مروری برتصاویر داشته تا افراد مفاهیم را بخاطر بسپارند . 

پوسترها :

پوسترها ورقه ها و تابلوهائی هستند که به منظور انتقا ل  صریح ، روشن ، جا لب توجه و ارزان قیمت اطلاعات و یا  ترویج و اشاعه طرز فکرها ، ایده ها و ارزش ها به کار برده می شود .

انواع پوسترها :
1- تک نظری
2- چند نظری
1- پوسترهای تک نظری : گیرنده پیام در یک لحظه قاد ر به در یافت پیام بوده در حالی که در پوسترها ی چند نظری گیرنده پیام جهت دریافت پیام نیاز به قد ری صرف وقت دارد .

نکات مهم در بهره گیری از پو سترها: به منظور بهره گیری بهینه از پوسترها  :

n      محل نصب پوستر براحتی قابل مشاهده باشد .

n      در محل نسبتا خلوتی از د یوار نصب شود .

n     محل نصب تاریک نبوده و جهت تابش نور خورشید رو به آن باشد .

n      در معرض با د و باران و عوارض طبیعی قرار نگیرد .

n      پیام پوستر از طریق رسانه های دیگر نیز منتقل شود.

n      تعداد نصب پوستر در اماکن گوناگون قابل توجه باشد.

یک پوستر و وسیله کمک آموزشی مفید :
- اطلاعاتی را که احتما ل فراموشی آن بیشتر است را رائه نماید .
- از تصاویر جذاب برای مخاطب استفاده کند .
- نشان دهد که مردم رفتارهای کلیدی را انجام میدهند.
- از تصاویر استفاده شود ( برداشت موضوعی ) و نه فقط از کلمات استفا ده شود.
- دقیق باشد
- برای استفاده ساده مانند یک وسیله کمک آموزشی ، بصری ، طراحی شود .
- به نحوی سازماندهی شود که موجب انجام یک ا قدام مقتضی شود .

طبقه بندی و تعریف رسانه ها

 

n     تلویزیون رادیو روزنامه فیلم مجلات را بعنوان رسانه معرفی می کنند اما رسانه های دیگر که بشر از روز ا ول برای ارتباط مورد استفاده قرار می دا د از جمله : زبان محاوره ای موسیقی نمایش نیز بعنوان ابزار ارتباطی محسوب می شوند .

طبقه بندیهای رایج رسانه ها :

n      رسانه های ارتباطی بین فردی : رسانه هائی  که در آ نها عضوی از بدن بعنوان وسیله ای برای ارتباط است مثل زبان ، حالات چهره.

n       رسانه های ارتباطی زود گذ ر : رسانه هائی که در آن اشیا یا عناصر در ارتباطات استفاده می شود . مثل د ود- پرچم رسانه های رمز دار.

n     رسانه های مانا : رسانه هائی متشکل از اشیا یا عناصربرای ثبت و بیان فکر ما نند علائم رانندگی عکسها و تصاویر .

n     رسانه های مختلط : که در آنهااز دو یا چند رسانه تلفیق شده استفاده می شود  از قبیل هنرهای نمایشی ، نمایش عروسکی. 

n     رسانه های جمعی : کلیه رسانه هائی که از طریق وسایل فنی یا الکترونیکی با مخاطبان ارتباط برقرار می کنند در این طبقه قرار می گیرند. مثل کلیه متون چاپی کتاب روزنامه مجله پوستر کتابچه پوسترهای دیواری راد یو تلویزیون- فیلم اسلاید نوار پخش صوت و نوارهای ویدیوئی.

 در تقسیم دیگری مارشال مک لوهان رسانه هارا به دو دسته سرد و گرم تقسیم می کند و در تقسیم بندی دیگربه رسانه های مدون و رسانه های سنتی تقسیم می کند .

بطور کلی وبصورت ایده آل: استراتژیهای ارتباطات باید شامل تلفیقی از رسانه ها باشد تا آنها ظرفیت یکدیگر را تکمیل کنند . تلفیق رسانه های متعد د در فعالیتهای تبلیغی هم بیشترین اثر را دارد که اگر در موردی رسانه ای ضعیف است میتوان کمبود آ ن را با سایر رسانه ها جبران کرد .


موضوعات مرتبط: علوم تربیتی

تاريخ : سه شنبه 1390/04/14 | 21:11 | نویسنده : قباد محمدی |
چكيده

با ورود به عصر اطلاعات ، نهاد آموزش از نخستين نهادهايي است كه دستخوش تغييرات اساسي شده. آموزش الكترونيكي به عنوان پاراديمي جديد، اين حوزه را متحول ساخته است. با توجه به قابليت‌هاي بسيار بالاي  اين سيستم آموزشي و حجم عظيم تقاضا براي آموزش، و ناتواني نظام آموزشي كنوني در پاسخگويي به آن، در باب ضرورت به‌كارگيري و اهميت  آموزش الكترونيكي ترديدي وجود ندارد .آنچه مطرح  است شيوه و چگونگي اين آموزش است.كتابخانه‌ها نيز به عنوان زيرسيستم نظام آموزشي، ‌بايد همگام با تغييرات پيش بروند و نسبت به ارائه‌ خدمات جديد و متناسب با نياز روز، اقدام نمايند.
 كليدواژه‌ها: كتابخانه، عصر اطلاعات، فناوري اطلاعات، آموزش، نظام آموزشي
 
1. مقدمه
ما در حال گذر از جامعه‌ صنعت– محور به جامعه‌ اطلاعات- محور، يا به عبارت ديگر گذر از دنياي فيزيكي به دنياي مجازي هستيم. ورود به عصر اطلاعات و زندگي اثربخش در جامعه‌ اطلاعات– محور، مستلزم شناخت ويژگي‌هاي آن است. يكي از نهادهاي اجتماعي كه در اين عصر دستخوش تغييرات وسيع خواهد شد، نهاد آموزش و يادگيري در سطوح عمومي و عالي است. در گذر به جامعه‌، اطلاعاتي، نقش عمده بر دوش دانش‌آموختگان جامعه است و آموزش و يادگيري مي‌بايد براساس رويكردهاي جديد تنظيم شود. پيش‌نياز وارد شدن به اين پهنه، گسترش سريع و وسيع آموزش الكترونيكي، از پايين‌ترين تا بالاترين سطح نظام آموزشي كشور مي‌باشد.
«كوهن» (1970) معتقد است كه مدل پيشرفت علم، تحول از يك پاراديم به پاراديم ديگر است و در هر حوزه‌ فكري مي‌توان پاراديمي را يافت. فناوري اطلاعات پاراديم جديدي است كه در هر حوزه‌اي كاربرد دارد و ضمن ايجاد پاراديم‌هاي ديگر، سبب تغيير چهره‌ جهان ما شده و امكان آموزش متناسب با نيازهاي عصر حاضر را فراهم نموده است. به عنوان مثال، آموزش مجازي يا الكترونيكي پاراديم جديدي در حوزه‌ آموزش و يادگيري پديد آورده و امكان يادگيري را در هر زمينه[3]، براي هر فرد[4]، در هر زمان[5] و در هر مكان[6] به صورت مادام‌العمر فراهم آورده است. در حوزه‌ نشر، كتاب‌ها و مجلات الكترونيكي، پاراديم جديدي در اين صنعت پديد آورده‌اند. كتاب‌هاي چند جلدي كه گاهي چندين قفسه جا مي‌گرفتند، در پاراديم جديد به صورت يك لوح فشرده عرضه مي‌شوند.
پاراديم‌ها دائماً در حال تغييرند و قانوني به نام «قانون بازگشت به صفر» بر آن‌ها حاكم است. براساس اين قانون وقتي پاراديمي تغيير مي‌كند، همه به نقطه‌ صفر باز مي‌گردند و همه چيز از نو آغاز مي‌شود. افراد يا سازمان‌هاي موفق در پاراديم قديم
‌، لزوماً در پاراديم جديد نيز به همان ميزان موفق نخواهند بود، مگر آن‌كه سريع‌تر از ديگران، خود را با پاراديم جديد در حوزه‌ فعاليت خود همسو سازند(Oclc,2003).
    آموزش الكترونيكي شامل آموزش مبتني بر رايانه[7]، آموزش مبتني بر اينترانت[8]، آموزش مبتني بر وب[9]، پاراديم‌هاي جديد، و محصول فناوري اطلاعات مي‌باشند كه بشريت را به سمت يك انقلاب بزرگ آموزشي سوق مي‌دهند. گذر از جامعه‌ صنعتي به جامعه‌ اطلاعاتي لزوماً يك حركت تكاملي نيست، بلكه جهشي ساختاري است (دانشگاه بين‌المللي ايران، 2002). بنابراين براي نخستين بار امكان جهش از موقعيت عقب‌ماندگي به موقعيت پيشرفته براي كشور‌ها فراهم شده است. در اين ميان ميزان توسعه و كاربرد فناوري اطلاعات و ارتباطات در آموزش، مهم‌ترين شاخص پيشرفت به شمار مي‌رود و آموزش مجازي يا آموزش الكترونيكي، مهم‌ترين عامل جهش علمي و فرهنگي محسوب مي‌شود. به عبارت ديگر آموزش مجازي كليد گذر نيروي انساني به جامعه‌ اطلاعاتي مي‌باشد و گذر به جامعه‌ اطلاعاتي با نرخ سواد الكترونيكي[10]- به مفهوم توان خواندن و نوشتن و ميزان بهره‌وري از سامانه‌هاي اطلاعاتي و ارتباطي - رابطه‌ مستقيم دارد (دانشگاه بين‌المللی ايران، 2002).
 
2. تعاريف آموزش الكترونيكي
 در سايت «شركت سخاروش» (يادگيري الکترونيکي،1381) نوشته است: آموزش الكترونيكي مي‌تواند مبتني بر ديسك فشرده، شبكه، اينترانت يا اينترنت باشد. آموزش الكترونيكي براي ارائه‌ محتوا، از عناصر اطلاعاتي با فرمت‌هاي متفاوت نظير متن، ويدئو، صدا، انيميشن، گرافيك و محيط‌هاي مجازي يا شبيه‌سازي‌شده استفاده مي‌نمايد.
    «دست اندركاران سيستم‌هاي سيسکو»[11](آموزش الکترونيکي،1382) معتقدند: آموزش الكترونيكي، يك يادگيري اينترنتي است كه مي‌تواند شامل رساندن مطلب در چندين شكل، مديريت آموزش، و يك مجموعه‌ شبكه‌شده از دانش‌آموزان و تعدادي از توسعه‌دهندگان و كارشناسان خبره باشد.
  «اليوت ميسي»[12] (آموزش الکترونيکي،1382) مي‌گويد: آموزش الكترونيكي، فناوري شبكه را براي طراحي، انتخاب، اداره كردن و بسط دادن آموزش به كار مي‌برد.
  «گروه نرم‌افزاري تكنوسافت» (تکنوسافت،1382) مي‌نويسد: آموزش الكترونيكي به مجموعه‌ وسيعي از نرم‌افزارهاي كاربردي و روش‌هاي آموزشي مبتني بر فناوري گفته مي‌شود كه شامل آموزش بر پايه‌ رايانه، وب و اينترنت، و همچنين كلاس‌ها و  دانشگاه‌هاي مجازي و غيره مي‌باشد.
   «عليرضا مختاري» (مختاري، 2004) مي‌نويسد: آموزش الكترونيكي عبارت‌ است از ارائه‌ محتواي آموزشي و تجارب اساتيد مجرب هر رشته از طريق فناوري الكترونيكي به دانشجويان علاقه‌مند، كه اين دانشجويان مي‌توانند در هر نقطه‌ جهان از اين آموزش‌ها بهره‌مند گردند.
   «گرگ پريست»[13] از «شركت آموزش الكترونيكي اسمارت فورس»[14] (آموزش الکترونيکي، 1382) موارد زير را در تعريف آموزش الكترونيكي بيان مي‌كند:
آموزش الكترونيكي پويا است. محتواي آن كاملاً به روز و در زمان دلخواه[15] است؛ بهترين منابع دسترس‌پذير در اين سيستم آموزشي پيوسته[16]، كارشناسان خبره هستند. آموزش الكترونيكي نوعي تشريك مساعي است، جامع و فراگير است، زيرا مطالب آموزشي را از منابع بسيار زيادي فراهم مي‌كند.
از مجموع تعاريف ذکرشده درباره‌ آموزش الکترونيکي مي‌توان به اين تعريف جامع دست يافت:
آموزش الکترونيکي به مجموعه‌ وسيعي از نرم‌افزارهاي کاربردي و شيوه‌هاي آموزش مبتني بر فناوري اطلاعات (اعم از رايانه، ديسک فشرده، شبکه، اينترنت و اينترانت و دانشگاه مجازي) گفته مي‌شود که امکان آموزش و يادگيري را براي هر فرد در هر زمينه‌، در هر زمان و مکان به صورت مادام‌العمر فراهم مي‌سازد.
 
3. ضرورت، اهميت و هدف آموزش الكترونيكي
 نيازهاي روزافزون مردم به آموزش، عدم دسترسي آن‌ها به مراكز آموزشي، كمبود امكانات اقتصادي، كمبود آموزشگران مجرب، و هزينه‌هاي زيادي كه صرف آموزش مي‌شود، متخصصان را بر آن داشت كه با كمك فناوري‌هاي اطلاعات، روش‌هاي جديدي براي آموزش ابداع نمايند كه هم اقتصادي و باكيفيت باشند و هم بتوان با استفاده از آن، به طور همزمان جمعيت كثيري از فراگيران را تحت آموزش قرار داد.
    امروزه مفهوم سواد، ديگر «توان خواندن و نوشتن»  نيست. به قول «آلوين تافلر» (يزديان،1382) در قرن بيست و يكم، بيسوادان آن‌هايي نيستند كه نمي‌توانند بخوانند يا بنويسند، بلكه كساني هستند كه نمي‌توانند ياد بگيرند و بازآموزي كنند. تحولات سريع فناوري اطلاعات و ارتباطات[17] در دهه‌ اخير، جهان را با يك بيسوادي- به تعبير جديد- و نياز همه‌گير به بازآموزي و يادگيري مواجه ساخته است. اقدام به صدور گواهينامه‌ بين‌المللي كاربري رايانه[18] يكي از اقدامات جهاني در زمينه‌ بازآموزي است. روش‌هاي سنتي آموزش، ديگر پاسخگوي اين حجم عظيم تقاضا براي آموزش نيست. نهضت سوادآموزي الكترونيكي به جاي سوادآموزي متعارف، به عنوان يك راهكار براي گذر به جامعه‌ اطلاعاتي مطرح شده است، با اين تفاوت كه اجراي آن به جاي بيسوادان جامعه، در ميان باسوادترين اقشار باشد. طبيعي است كه نظام آموزشي كشور، نخستين مكان اجراي آن خواهد بود.
    «گري بكر» برنده جايزه‌ نوبل (دولايي،1382) مي‌گويدكه سرمايه‌ انساني 70 درصد سرمايه‌ مملكت است. او ثابت كرد كه سرمايه‌گذاري روي مردم كشور، بسيار پرسود است. مبناي اقتصاد مملكت در دانش، مهارت‌ها و قابليت‌هاي بالقوه‌ مردم است و بايد براي آن ارزش قائل شد. كشور ايران از نظر جمعيتي، جوان‌ترين كشور جهان محسوب مي‌شود كه 70 درصد جمعيت آن زير 30 سال سن دارند.  از سوي ديگر تمايل جوانان به ادامه‌ تحصيلات دانشگاهي افزايش يافته است و با نظام آموزش كنوني، تنها 25 درصد از داوطلبان، امكان ورود به دانشگاه را پيدا مي‌كنند (سعادت، 1382). اين مسئله با توجه به تحولات اخير جهاني و ورود به عصر اطلاعات كه در آن، دانش بالاترين ارزش افزوده را ايجاد مي‌كند، ما را با چالشي اساسي مواجه ساخته كه تنها با بهره‌گيري از آموزش الكترونيكي مي‌توان بر آن فائق آمد. در لزوم توسعه‌ آموزش الكترونيكي در كشور ترديدي وجود ندارد؛ آنچه مطرح است شيوه و چگونگي دستيابي مؤثر به اين آموزش است.
    به طوركلي هدف آموزش الكترونيكي فراهم نمودن امكان دسترسي يكسان، رايگان و جستجوپذير در دوره‌هاي درسي و ايجاد فضاي آموزشي يكنواخت براي اقشار مختلف در هر نقطه و  بهينه‌سازي شيوه‌هاي ارائه‌ مطالب درسي به منظور يادگيري عميق‌تر و جدي‌تر است. در چنين فضاي آموزشي برخلاف آموزش سنتي، افراد به اندازه‌ توانايي خود از موضوعات بهره‌مند مي‌گردند.
 
4. پيشينه‌ آموزش الکترونيکي در جهان
آموزش غيرحضوري در دهه اول سال 1700 ميلادي آغاز شد و هنوز هم در نقاط مختلف دنيا از اين شيوه‌ آموزش براي تحصيل استفاده مي شود. بهره‌گيري از فناوري در امر آموزش از اوايل دهه‌ 1900ميلادي و آموزش مجازي از سال 1995 شروع شده است (نجابي، 1382).
 
 الف) موج اول آموزش الکترونيکي  (1999-1994)
با ظهور پست الکترونيکي، مرورگرهاي وب، «اچ‌تي‌ام‌ال»[19], «مديا پلاير»[20] و ...، چهره‌ آموزش مبتني بر چند‌رسانه‌اي‌ها تغييرات زيادي پيدا کرد. اساساً اين نوع آموزش با کمک ابزارهايي چون پست الکترونيکي و اينترنت، و به صورت آموزش مبتني بر رايانه[21] و آموزش مبتني بر وب[22]، با کيفيت پايين و به صورت متناوب انجام گرفت.
 
ب) موج دوم آموزش الکترونيکي (2005- 2000)
 فناوري‌هايي چون جاوا، کاربردهاي وسيع انواع  شبکه‌ها، خطوط مخابراتي با پهناي باند وسيع، طراحي وب‌سايت‌هاي پيشرفته و ...، انقلابي در صنعت آموزش به وجود آورد و آموزش تحت وب را به آموزش واقعي بسيار نزديک ساخت. ارائه‌ محتواي دوره در محيط‌هاي آموزشي چند بُعدي و ارائه‌  خدمات پيشرفته و باکيفيت به فراگيران و همچنين تعريف و ارائه‌ استانداردهاي آموزش الکترونيکي از ويژگي‌هاي اين دوران به شمار مي‌آيند (knowledgenet, 2004).
   يكي از دانشگاه‌هاي پيشگام در آموزش الكترونيكي دانشگاه «ام‌آي‌تي» است كه در سال 2001 اعلام كرد قصد دارد محتواي دروس بعضي كلاس‌هاي خود را به صورت آزمايشي روي اينترنت قرار دهد. جامعه‌ علمي جهاني از اين تصميم بهت‌زده شد. مجريان اين طرح، با هدف افزايش مهارت دانش‌آموختگان و براي تبادل اطلاعات و بهبود روش‌هاي تدريس در دانشگاه‌هاي سراسر جهان، طرح را اجرا كردند. اما براي اكثر مراكز آموزشي تعجب‌آور بود كه دانشگاهي با چنين موقعيتي كه معمولاً تمام فرصت‌هاي تحصيلي در آن، از سال قبل رزرو شده و بابت هر دانشجو سالانه 41 هزار دلار شهريه دريافت مي‌كند، چه احتياجي به انتشار مطالب كلاس‌هاي درسي خود بر روي اينترنت دارد. «آن مارگويس» (دانشگاهي به وسعت دنيا، 1382) يكي از مديران ارشد دوره‌هاي آموزش مجازي دانشگاه «ام‌آي‌تي» مي‌گويد: هدف اصلي ما مبارزه با انحصار علم در سراسر جهان بوده است. درحال حاضر تنها كساني كه بتوانند مبالغ هنگفتي را هزينه كنند، به منابع علمي دسترسي كامل دارند و اين وضعيت بايد روزي اصلاح شود. خواندن اين دروس منجر به گرفتن مدرك «ام‌آي‌تي» نمي‌شود، ولي براي افراد علاقه‌مند و طالب علم، بسيار مفيد است. مطالب درسي كه شامل امتحانات، جزوات آموزشي و منابع ديگر است، به صورت فايل‌هاي «پي‌دي‌اف»[23] در سايت دانشگاه «ام‌آي‌تي»[24] قرار گرفته‌اند. نكته‌ جالب اين‌كه اجازه‌ ترجمه‌ مطالب به زبان‌هاي مختلف در سراسر جهان داده شده است. درسال گذشته براساس آمارهاي منتشره، كانادايي‌ها با بيش از 5/3 ميليون مراجعه، بزرگ‌ترين جامعه‌ مخاطبين دوره‌هاي «ام‌آي‌تي» بودند. دانشگاه «ام‌آي‌تي» طرح آموزش الكترونيكي خود را به نام «او.سي.دبليو»[25] از سال 2002 رسماً اجرا كرد. به هرحال اين يكي از تجارب موفق دانشگاه «ام‌آي‌تي» بودكه با استفاده از قابليت‌هاي شبكه‌ جهاني به دنيا عرضه مي‌شود (دانشگاهي به وسعت دنيا، 1382).
 
5. پيشينه‌ آموزش الکترونيکي در ايران
آموزش الكترونيكي در ايران به زمان بهره‌گيري از رايانه‌هاي شخصي در ميان اقشار مختلف فرهنگي- اجتماعي برمي‌گردد. با ايجاد و توسعه‌ شبكه‌هاي ارتباطي، تحولات شگرفي در آموزش الكترونيكي به وجود آمده است.
   دانشگاه بين‌المللي ايران که ترکيبي از امکانات موجود و بالقوه‌ دانشگاهيان و فناوران ايراني در خارج از کشور است با همکاري مراکز دانشگاهي ايران، ترکيبي را به وجود آوردند که پيش‌نياز آموزش الکترونيکي در ايران در سطح دانشگاه فراهم گردد. در سال 2002 ميلادي اين دانشگاه نيروهاي خود را ساماندهي کرد و در پي همايش آموزش مجازي اين دانشگاه در اوت 2002، به عنوان اولين دانشگاه مجازي ايران ظاهر شد. پس از آن دانشگاه‌هاي مختلف مانند صنعتي شريف، اصفهان، شيراز، تهران، دانشگاه آزاد منطقه‌ جنوب تهران، دانشگاه علوم حديث، و دانشگاه اينترنتي ايران نيز طرح آموزش الکترونيکي را اجرا کردند. هم اکنون وزارت علوم، تحقيقات و فناوري «طرح ملي توسعه‌ دانشگاه‌هاي مجازي در کشور» را به اميد تحقق نتايج زير دنبال مي‌کند:
-  همگاني‌کردن آموزش عالي،
-  شکوفايي استعدادهاي افراد خارج از قلمرو رسمي دانشگاه‌ها،
-  كاهش تعداد متقاضيان ورود به دانشگاه از طريق كنكور،
-  کاهش هزينه‌هاي مسافرت‌هاي بين‌شهري،
-  گسترش مرزهاي دانش به فراسوي محدوديت‌هاي سنتي،
-  حركت در زمينه‌ كوچك‌سازي دانشگاه‌ها (از نظر فيزيكي)،
-  افزايش توان رقابت علمي كشور،
- همگامي با كاروان جهاني علم و ارتقاي علمي در قرن حاضر (طرح ملي توسعه‌ دانشگاه‌هاي مجازي، 1382).
 
6. مزاياي آموزش الكترونيكي
آموزش الكترونيكي يك نظام آموزشي هنرمندانه و راه‌حل جامع مي‌باشد كه براي مؤسساتي كه خواهان حركت در مسير فناوري روز و تغيير روش‌ها و محيط‌هاي آموزشي خود هستند، امكان دستيابي به شيوه‌هاي نوين آموزشي را فراهم مي‌نمايد (آموزش الکترونيکي چيست، 1382).  «ياسمن اسكويي» كارشناس ارشد برنامه‌ريزي درسي مي‌گويد: در آموزش الكترونيكي، ارائه‌ مطالب براساس نيازهاي فراگيران تغيير مي‌يابد و در آن، فضايي ايجاد مي‌شود تا فراگير با فراغ بال و به دور از اضطراب و با حفظ استقلال و اعتماد به نفس، به فعاليت‌هاي مورد نظر خود بپردازد. آموزش الكترونيكي يك سيستم آموزشي واحد را براي تعدادي از فراگيران فراهم مي‌سازد كه منجر به ايجاد فرصت‌هاي آموزشي مختلف مي‌شود (اسکويي ،1382).
به طوركلي مي‌توان مزاياي آموزش الكترونيكي را در چند محور به شرح زير برشمرد:
 
الف) شيوه‌ ارائه‌ دروس به دانشجو
                - عدم وابستگي كلاس درس به زمان خاص؛                           
              -‌‌ جامعيت، فراگيري، پويايي، روزآمدي و رفع نياز آموزشي در زمان دلخواه[26]؛
   - افزايش كيفيت ارائه‌ دروس (به دليل ارائه‌ دروس به صورت چندرسانه‌اي)[27] ؛
- افزايش ميزان اثربخشي و بازدهي آموزشي (به دليل حذف محدوديت‌هاي       زماني و مکاني)؛
                                     
ب) تعامل بين استاد و دانشجو
                - عدم نياز به حضور فيزيكي استاد و دانشجو در كلاس درس؛           
        - كاهش زمان و هزينه‌ رفت و آمد براي دانشجويان؛
            - پشتيباني تعداد زيادي دانشجو در يك كلاس؛                            
                - امكان ثبت فعاليت‌ها و پيشرفت دانشجويان توسط استاد؛
                - امكان تهيه‌ مدل‌هاي مختلف آموزش توسط استادان؛
                - ارتباطات آسان و فراگير آموزشي؛
                
ج‌)  دسترسي به منابع اطلاعاتي
             - دسترسي پيوسته به كتابخانه‌ مجازي[28]؛              
                - جستجوي هوشمندانه؛                                                             
                - انعطاف‌پذيري، دردسترس بودن، و سهولت دسترسي به منابع
            آموزشي؛                                      
                - افزايش حق انتخاب دانشجو در تعيين دوره‌هاي آموزشي؛                  
                - تغيير محتواي تدريس (از «محدود و انتخابي» به «نامحدود و متنوع»)؛
 
د‌)   تغيير نگرش و دانش کاربران
            - تغيير سطح سواد دانش‌آموختگان (از سواد كلاسيك به خلاقيت و
         توليد دانش)؛
                - تغيير نگرش به آموزش و يادگيري (از فردي به اجتماعي)؛
                - تغيير نگرش به فراگيران (از «ايجاد رقابت» به «همكاري و
         مشاركت»)؛
                - تغيير وظيفه‌ فراگيران (از «ذخيره‌سازي اطلاعات و افزايش
         محفوظات» به  «مديريت اطلاعات و توليد دانش»)؛
             - افزايش سرعت درآموزش و يادگيري؛
                - افزايش سطح علمي جامعه؛
                - قابليت تنظيم آهنگ يادگيري فراگيران؛
                - محوريت كاربران؛                                                                 
                        
هـ) مديريت
 - مديريت آسان و كارآمد؛                                                       
              - نظارت و كنترل دقيق بر نظام آموزشي و اطلاعات؛
              - جمع‌آوري سريع بازخوردها و تجزيه و تحليل آن‌ها؛
              - كاهش هزينه و زمان؛
              - فراهم‌نمودن فرصت‌هاي آموزشي يكسان براي عموم؛
              - افزايش سرعت در توسعه و پيشرفت.
 
7. زيرساخت‌هاي ضروري براي آموزش الكترونيكي
 آموزش الكترونيكي مستلزم زيرساخت‌هاي فراواني است كه عبارت‌اند از :
1.    توسعه‌ مهارت‌هاي فناوري اطلاعات و ارتباطات در تمام سطوح جامعه براي عموم مردم؛
2.    ترغيب و ترويج پژوهش‌هاي آموزشي در زمينه‌ فناوري اطلاعات؛
3.    گسترش كمي و كيفي در توليد نرم‌افزارهاي آموزشي؛
4.    تجهيز مدارس و دانشگاه‌ها به رايانه و دسترسي به شبكه‌ جهاني؛
5.    توسعه‌ مراكز آموزش مهارت‌هاي اطلاعات و ارتباطات؛
6.     تقويت زيرساخت‌هاي شبكه اينترنت در كشور؛
7.    گسترش سطح دسترسي عموم به رايانه و شبكه‌ جهاني؛
8.    توسعه‌ فرهنگ استفاده از فناوري اطلاعات در امور روزمره.
 
8. روش‌ها و انواع آموزش الكترونيكي
انواع آموزش الكترونيكي عبارت‌اند از:
-   آموزش مبتني بر رايانه: در اين شيوه‌ آموزش، منابع آموزشي از قبيل ديسك نوري يا فلاپي به فراگير داده مي‌شود و فراگير به صورت انفرادي در زمان و مكان معين، مي‌تواند به آموزش در زمينه‌هاي مورد علاقه‌ خود بپردازد.
- آموزش مبتني بر وب[29]: دراين روش منابع آموزشي از طريق اينترنت و در محيط وب، در اختيار فراگير قرار مي‌گيرد. در اين روش از سرويس‌هاي پست الكترونيكي، تابلوهاي اعلانات، و چت[30] براي برقراري ارتباط فراگير با منابع آموزشي استفاده مي‌شود.
        - ويديو كنفرانس[31]: اين روش قابليت‌هايي مثل استفاده از وسايل كمك آموزشي نظير رايانه، دوربين، پروژكتور، ميكروفون، و  برقراري ارتباط زنده بين فراگير  و متخصصين و معلمان را فراهم  مي‌سازد.
- سيستم ماهواره‌اي: اين سيستم از يك هاب (فرستنده) و يك ايستگاه زميني (گيرنده) تشكيل شده است. در اين روش براي آموزش از راه دور، از يك پروژكتور، يك صفحه‌ نمايش و رايانه‌اي كه از طريق ماهواره به يك شبكه متصل شده، استفاده مي‌شود.
     در آموزش مبتني بر وب يا آموزش مجازي،  فراگيران مي‌توانند از طريق اينترنت در مركز ثبت‌نام كنند، از دروس ارائه‌شده انتخاب واحد نمايند، جزوه‌ درسي موردنظر را مطالعه كنند، از جلسات درس استاد استفاده نمايند و در پايان دوره نيز امتحان دهند. در اين سيستم آموزشي فراگيران مي‌توانند هر روز و هر لحظه كه مايل باشند با استاد و همكلاسي‌هاي خود ارتباط برقرار كنند و با تشکيل گروه‌هاي مباحثه، به تبادل نظر درباره‌ مفاد درسي و تمرينات خود با استفاده از اينترنت بپردازند. محتويات دروس ممكن است از طريق اينترنت، يا با استفاده از ويديو و تصاوير دوطرفه (تعاملي) انتقال يابند. ممكن است تلويزيون‌هاي كابلي يا ماهواره‌اي، رسانه‌هاي انتقال‌دهنده‌ اين مواد درسي باشند؛ يا منابع درسي بر روي لوح فشرده يا نوار ويديويي يا  دي‌وي‌دي يا تركيبي از اين روش‌ها، در اختيار فراگير قرارگيرند.
   در اين سيستم آموزشي قسمت اعظم آموزش، مبتني بر دروسي است كه هر زمان كه فراگير اراده كند مي‌تواند به سايت مركز متصل شود و آن دروس را دريافت كند. فراگير مي‌تواند چندين بار، مطالب ارائه‌شده را مشاهده كند. در اين سيستم ممكن است افراد ثبت‌نام‌شده براي يك درس، هزاران نفر باشند. آموزش در اين سيستم كاملاً فعال است. آموزش الكترونيكي ثابت كرده كه 20 تا 25 درصد ميزان يادگيري را نسبت به روش‌هاي سنتي آموزش، افزايش مي‌دهد (حسن زاده ،1382).
 
9. آموزش الكترونيكي و كتابخانه‌ها
انفجار اطلاعات و قوانين حاكم بر فناوري اطلاعات، حرفه‌ كتابداران را به طور گسترده‌اي تحت تأثير قرار داده است. كتابداران بايد از اين فكر كه كتابخانه‌ها فقط با منابع مرجع، فهرست‌نويسي، فراهم‌آوري، حفاظت و امانت منابع، و مديريت فيزيكي مجموعه‌هاي چاپي سروكار دارند، دوري كنند. صِرف انتقال فعاليت‌هاي كتابخانه از ساده به الكترونيكي، نيازهاي مراجعان به كتابخانه را برطرف نمي‌كند و آينده‌ آن‌ها را نيز تضمين نخواهد كرد (ارلندسدتي، 1382). كتابداران، تهيه‌كنندگان اطلاعات در محيطي هستند كه دائماً در حال تغيير است و فناوري اطلاعات خواه ناخواه، شغل‌ آن‌ها را تغيير مي‌دهد. امروزه مأموريت كتابداران ارائه‌ خدمات پيشرفته، همگام با افزايش حجم اطلاعات است. آنان بايد متناسب با موقعيت و شرايط جديد، مهارت‌هاي جديدي را كسب نمايند؛ آن‌ها هستند كه ماشين‌ها را مديريت مي‌كنند و با سازماندهي اطلاعات، عملكرد آن را موفقيت‌آميز مي‌سازند. از بعد مديريتي نيز كتابخانه‌ها بايد ساختارهاي نويني را به كار گيرند؛ مثلاً به جاي سازمان‌دادن به كار كتابداران، مراجعان را مركز توجه قرار دهند و قبل از هر تغييري در سيستم،  آموزش كاركنان و ايجاد فرصت براي رشد و ترقي آن‌ها را سرلوحه‌ كار قرار دهند. نبايد انتظار داشت كه كتابداران، مهارت‌هاي جديد را بدون هيچ آموزشي به دست آورند و بدون هيچ اظهارنظري، خود را با تغييرات وفق دهند.كتابخانه‌ها مي‌توانند منشأ تحول شوند، به شرط اين كه كليد اين تحول، يعني «مشاركت كاركنان كارآزموده» را در اختيار داشته باشند.
سيستم‌هاي مديريت آموزش الكترونيكي، فرصت‌هاي جديدي براي كتابخانه‌ها فراهم نموده تا به طراحي، اشاعه و ارائه‌ خدمات جديد و متناسب با سيستم آموزشي جديد،  اقدام نمايند. لازم است كه اين خدمات، تخصصي‌تر و توانمندانه‌تر ارائه شوند و بويژه در عرصه‌هايي كه منابع، غيرقابل جايگزين هستند و هيچ ماشيني نمي‌تواند به جاي آن قرارگيرد، نقش هدايتگر داشته باشند. سيستم مديريت آموزشي[32]، داراي نرم‌افزارهاي كاربردي است كه عناصر الكترونيكي دوره را مديريت مي‌كنند. اين سيستم به سرعت به سوي استفاده‌ گسترده از فناوري اطلاعات در امر آموزش- به جاي استفاده‌ پراكنده از آن-  تمايل پيدا كرده و هم‌اكنون خدمات گسترده‌اي را از طريق دوره‌هاي درونخطي  ارائه مي‌نمايد (مختاري اسکي،1381).
فناوري اطلاعات، راه را براي کتابخانه‌هاي ديجيتال هموارکرده است. اين کتابخانه‌ها که گاهي کتابخانه‌هاي درونخطي، بدون ديوار، مجازي، الکترونيکي و روميزي خوانده مي‌شوند، با استفاده از روش‌هاي فناوري اطلاعات، دسترسي مداوم به اطلاعات ديجيتالي (متن كامل) را فراهم مي‌آورند. کتابخانه‌هاي ديجيتال از ضروريات نظام آموزشي مجازي محسوب مي‌شوند. اين نوع کتابخانه‌ها متکي بر داده‌هاي رقومي هستند و به‌تدريج جايگزين ركوردهاي چاپي مي‌شوند و از طريق شبکه، امکان دسترسي24 ساعته براي همگان را فراهم مي‌آورند. کتابخانه‌هاي ديجيتال- برخلاف کتاب‌هاي چاپي- چندرسانه‌اي و قابل بازيابي‌اند و با جستجو در شبکه مي‌توان داده‌ها را در اقيانوس اطلاعات گرد آورد و از طريق برنامه‌هاي فرارسانه‌اي و فرامتني و نظام‌هاي خبره، مورد استفاده قرار داد (گوپال،1382).
    مجموعه‌هاي رقومي ، منابع متنوعي از قبيل مجلات الکترونيکي ، کتب ، متن کامل و پايگاه هاي اطلاعاتي مختلف را شامل مي‌شوند. با نگاهي حتي گذرا مي‌توان به خوبي درک کرد که همگام با تحولات نظام آموزشي و حرکت به سوي آموزش‌هاي الکترونيکي، کتابخانه‌ها نيز بايد مسير خود را به سمت ديجيتالي شدن تغيير دهند تا بتوانند با تغيير نقش خود، جايگاه خود را حفظ کنند و متناسب با نياز جامعه، نسبت به ارائه‌ خدمات جديد، توانا باشند.
   پيوند كتابخانه‌ها، فناوري اطلاعات و آموزش با يكديگر، اتحادي را به وجود آورده كه حاكي از محرك‌هاي مالي است. فشارهاي مالي بر آموزش عالي، سيستم‌ها را به سمت پياده‌سازي طرح‌هايي سوق داده است كه منجر به كاهش هزينه‌ها شود. فناوري اطلاعات، زمينه‌هاي تحقق اين طرح‌ها را به خوبي فراهم كرده است. قراردادن اطلاعات دانشجويان روي صفحات گسترده[33]، رفع نيازهاي اطلاعاتي دانشجويان در كتابخانه‌هاي مجازي- و به طور كلي سيستم‌هاي آموزشي الكترونيكي، منجر به تحولات اساسي در وظايف كتابداران شده است. كتابخانه‌ها وظيفه‌ آموزش نحوه‌ استفاده از محيط‌هاي آموزشي جديد و خدمات آن به دانشجويان را  به طور مستقيم عهده‌دار خواهند بود. در اين ميان سؤالاتي مطرح است كه نياز به تحقيقات بعدي را آشكار مي‌سازد:
- چطور كتابخانه‌ها مي‌توانند از نظر ارائه‌ خدمات، بين سيستم آموزش سنتي و سيستم   آموزش جديد پل بزنند؟
- بهتر است چه خدماتي به صورت سنتي و چه خدماتي به صورت جديد ارائه شوند؟ در سيستم تركيبي به چه بسترهايي نياز است؟
- با توجه به نيازهاي جديدي كه در محيط آموزش الكترونيكي يا مجازي به وجود آمده است،كتابخانه‌ها بايد چه خدمات جديدي را دوباره تعريف كنند؟
- كتابخانه‌ها در مدل آموزشي جديد، چه نقشي مي‌توانند بازي كنند؟
- بهترين راهبرد براي كتابخانه‌ها به منظور همگام شدن با سيستم آموزشي جديد چيست ؟
 
10. نتيجه‌گيري
در آستانه‌ ورود به عصر اطلاعات،  پاراديم جديدي به نام فناوري اطلاعات مطرح شده است كه تأثير اجتناب‌ناپذيري بر تمامي حوزه‌هاي دانش بشري داشته و نهادهاي مختلف اجتماعي را دستخوش تغييرات بزرگي نموده است. نهادهاي آموزشي در مواجهه با اين پاراديم، بر اساس رويكردهاي جديد، نظام آموزشي خود را در سطوح مختلف، تنظيم مي‌نمايند.
   آموزش الكترونيكي نيز پاراديمي جديد و محصول فناوري اطلاعات مي‌باشد و چند سالي است توسط برخي سازمان‌ها و دانشگاه‌ها در قالب طرح‌هاي آموزشي متعدد مطرح و حتي اجرا شده است. به طوركلي فناوري اطلاعات، فرصت‌هاي جديدي را براي جوامع مختلف ايجاد كرده است؛ جوامعي كه سريع‌تر اين فرصت‌ها را شناسايي كنند، مي‌توانند با جهشي ساختاري، عقب‌ماندگي‌هاي خود را جبران نمايند. فراهم‌نمودن زيرساخت‌هاي ضروري، ارائه‌ طرح‌هايي نظير « نهضت سواد‌آموزي الكترونيكي» كليد گذر ما به جامعه‌ اطلاعاتي خواهد بود. آموزش الكترونيكي مي‌تواند بسياري از معضلات جوامع- از جمله نيازهاي روزافزون مردم به آموزش، عدم دسترسي يكسان به مراكز آموزشي، كمبود امكانات اقتصادي، كمبود آموزگاران مجرب، و هزينه‌هاي زيادي كه صرف آموزش مي‌شود- را برطرف نمايد. مزاياي زيادي براي اين نوع سيستم آموزشي برشمرده‌اند كه معايب آن را پوشش مي‌دهد.
   با ورود به سيستم آموزش الكترونيكي، كتابخانه‌ها نيز همچون زيرسيستم‌هاي ديگر دچار تغييرات زيادي خواهند شد. اين كه كتابخانه‌ها در سيستم جديد چه نقشي پيدا خواهند كرد بستگي زيادي به رويكرد كتابداران به فناوري‌هاي جديد دارد. آنچه مسلم است اين كه كتابداران بايد همگام با تحولات، پيش روند و گرنه نقش آن‌ها در صحنه‌ آموزش بسيار كمرنگ خواهد شد. كتابداران بايد نياز سيستم‌هاي جديد را شناسايي كنند و متناسب با آن، خدمات جديدي را ارائه نمايند و نقش هدايتگري خود را در عرصه‌هاي توليد، سازماندهي و اشاعه‌ اطلاعات در مدل‌هاي جديد حفظ كنند.
   به طوركلي دورنماي آينده‌ آموزش الكترونيكي را مي‌توان چنين تصويركرد: انتشار رايگان دانش بين كشورها ممكن است منجر به كاهش اختلافات بين كشورها شود. كشورهاي توسعه‌نيافته در زمينه‌هاي علمي رشد سريع‌تري پيدا مي‌كنند و دسترسي همگاني و رايگان به منابع آموزشي باعث شتاب بخشيدن به توسعه‌ اقتصادي جهان خواهد شد.
 
11. منابع


Knowledgenet, history of e-learnin (2004). Retrieved March 8, 2004, from www.virtual\e-learn\knowledgenet-history of E-learning.htm
 
Kuhn, T. S. (1970). The structure of scientific revolutions (2rd ed.). Chicago, IL: The University of Chicago Press.
 
OCLC E-Learning Task Force (2003, October). Libraries and the enhancement of E- Learning. Ohio: OCLC Online Computer Library Center. Retrieved June 25, 2004, from http://www5.oclc.org/downloads/community/elearning.pdf


 آموزش الكترونيكي چيست؟ (1382). دسترسي در 8 خرداد 1383، از سايت

 www.persiaelearning.com


 ارلندسدتي‌تر، ليندا (1382). آموزش براي تغيير مهارتهاي جديد براي كتابخانه الكترونيكي: فناوري نوين، كتابداران نوين؟ ترجمه اميررضا اصنافي، مجله الكترونيكي مركز اطلاعات و مدارك علمي ايران، 1(4). دسترسي در 15 مرداد 1384، از سايت
http://www.irandoc.ac.ir/data/e_j/vol1/training_change.htm.
 
اسكويي، ياسمن (1382، 18 آبان). فن‌آوري اطلاعات درخدمت آموزش. هنر. دسترسي در 8 خرداد 1383، از سايت

 www.khabarnameh.gooya.com

 

تکنوسافت (گروه نرم افزاري ). (1383). آموزش الكترونيكي نمودي از رويكردهاي نوين به آموزش و يادگيري. دسترسي در 8 خرداد 1383، از سايت

www.meykade.com


 حسن‌زاده ، مريم (1382). يادگيري الكترونيكي. دسترسي در 8 اسفند 1382، از سايت

www.imi-ir.org/tadbir/tadbir-122/netreport-122/1asp


دانشگاهي به وسعت دنيا (1382، 11 شهريور). روزنامه همشهري، شماره 3155. دسترسي در 8 خرداد 1383، از سايت

 http://www2.hamshahri.net/hamnews/1382/820611/infor/igozar.htm


 دولايي، پرويز (1382). شکل‌دهي بدنه آموزش الکترونيکي کشور: يک ضرورت ملي (سخنراني).دفتر مديريت طرح توسعه فناوري اطلاعات و ارتباطات. دسترسي در 8 خرداد 1383، از سايت

 www.ict-edu.ir

 
سعادت، سعيد (1382). ستاد تکفا تدوين استراتژي ملي آموزش الکترونيکي را بررسي مي‌کند. دسترسي در 8 خرداد 1383، از سايت

 www.nashriat.net/web-mag/2.htm


 طرح انتقال و توسعه فنآوري « اي - فراگيري » (اتفا) (1382). دانشگاه بين المللي ايران (IUI). دسترسي در 8 خرداد 1383، از سايت

 www.iranu.com


 طرح ملي توسعه دانشگاه‌هاي مجازي. وزارت علوم تحقيقات و فناوري (1382). دسترسي در 8 خرداد 1383، از سايت

 http://Vu.aictc.com/about.htm
 

گوپال، کريشان (1382). کتابخانه‌هاي ديجيتال در عصر اطلاعات الکترونيکي .تهران: رنگين قلم.
 
مختاري، عليرضا (1383). كارگاه كاربرد اينترنت در پژوهش. دسترسي در 8 اسفند 1383، از سايت

www.alirezamokhtari.com/arm/internet1.htm
 

مختاري اسكي، حميدرضا (1381، تير). نگرش سيستمي به نقش تكنولوژي اطلاعات به عنوان پارادايمي جديد در اشتغال. آموزش‌هاي علمي كاربردي. 7و8، 28.
 
نجابي، عليرضا، و زيبايي، مهدي (1382). الگوي نوين انتقال دانش. دسترسي در 8 خرداد 1383، از سايت

www.imi-ir.org/tadbir/tadbir129/article-129/2.asp
 

يادگيري الكترونيكي (1381). دسترسي در 8 خرداد 1383، از سايت

www.sakharavesh.com


 يزديان‌كاشاني، ابوالفضل (1382). مقاله ارائه شده در اولين همايش آموزش الكترونيكي ،سازمان مديريت صنعتي، دسترسي در 8 اسفند 1383، از سايت

 www.nashriat.net/web-mag/18.htm
 

پي نوشت‌ها


[1] . E-Learning

2 . Paradigm. «توماس كوهن» در اثر خود با عنوان «ساختار انقلاب‌هاي علمي» مي‌نويسد: پاراديم   به دستاوردهاي علمي كه داراي ويژگي‌هاي زير باشند اطلاق مي‌شود: 1) آنچنان بي‌سابقه باشد كه افراد زيادي را جلب نمايد؛ 2) به قدر كافي جا براي طرح هر نوع مسئله, و ادامه‌ كار براي افراد جديد داشته باشد.

[3] .anything
[4]. anyone
[5]. anytime
[6] .anywhere
[7] .Computer Based Training (CBT)
[8] . Intranet Based Training (IBT)
[9] .Web Based Training (WBT)
[10] .E-literacy
[11] . Cisco
[12] . Elliott Masie
[13] .Greg Priest
[14]  .Smart force
[15] .Real time
[16] . Online
[17] . ICT (information and communication technology)
[18] . ICDL
[19] . HTML (Hypertext markup language)
[20]. Media player
[21] . CBT (computer based training)
[22] . WBT (web base training)
[23] . PDF (Portable document format)
[24] . OCW.mit.edu
[25] . OCW (openspace courseware)
[26] . Real time
[27] . Multimedia
[28] . Virtual library
[29] . Web Based Traning
[30] . Chat
[31] . Video Conferencing
[32] . (CMS) Course management system
[33]  .Spreadsheet

 


موضوعات مرتبط: علوم تربیتی

تاريخ : دوشنبه 1390/01/08 | 0:8 | نویسنده : قباد محمدی |
.: Weblog Themes By VatanSkin :.